„Jak radzić sobie z nastolatkiem” – recenzja

Pamiętam czas, kiedy miałam te piętnaście, szesnaście lat. I teraz, gdy z perspektywy czasu patrzę na tamtą małolatę, jestem, szczerze powiedziawszy, zażenowana. Koszulki z zespołami, glany, czarne spodnie; papierosy palone po kątach i odzywki na poziomie rynsztoka – tak pokrótce mogę opisać siebie w wieku nastoletnim. Moi rodzice mieli ze mną krzyż pański, a mama błagała mnie, żebym „przestała w szkole odstawiać, bo ona z ojcem nie pracują tylko na paliwo do samochodu” (szkoła mieściła się ponad 20 km. od mojego miejsca zamieszkania). Ich ciągłe zakazy, nakazy, próby ograniczania mojej „wolności” irytowały mnie i sprawiały, że robiłam wszystko, aby je ominąć lub zrobić po prostu rodzicom na złość. Dziś dziękuję im za to. Gdyby nie ich upartość i miłość, nie byłabym tu, gdzie jestem.

Przy każdej zmianie pokoleniowej ci starsi załamują ręce nad młodszymi, mówiąc: „Ach, ta dzisiejsza młodzież!”, „Za moich czasów to było nie do pomyślenia”. Takie teksty nikogo już nie dziwią, mnie również, bo miało ze mnie nic nie wyrosnąć, a okazało się, że jednak wyrosła całkiem sensowna osoba. Mam jednak nieodparte wrażenie, że wychowanie dziecka w XXI jest, mimo wielu udogodnień, dużo trudniejsze niż kiedyś. Dziś nastolatkowie nie mają tylu obowiązków, a ich świat mieści się w  dłoni. Młodzi nie muszą chodzić po bibliotekach i szukać wiedzy, gdyż mają ją za jednym kliknięciem. Wszyscy żyją szybciej, na pełnych obrotach; chcą osiągnąć sukces i osobisty, i finansowy. Częstokroć rodzice nie mają czasu na rozmowy ze swoimi nastoletnimi dziećmi. Braki te próbują zagłuszyć poprzez kupowanie im nowych gadżetów czy posyłanie na niezliczoną ilość zajęć dodatkowych. Oczywiście nie generalizuję; nie w każdej rodzinie tak jest, ale niestety w dzisiejszych czasach mamy do czynienia z: plagą rozwodów, samobójstw, pornografii, narkotyków i dopalaczy, a także odejścia od tradycyjnych wartości. Jednak czy w tym szalonym świecie można wychować zdrowego, pewnego siebie, świadomego nastolatka? Można, ale to wymaga: czasu, wrażliwości, empatii oraz konsekwencji.

Doskonale zdaje sobie z tego sprawę Josh Shipp – mówca motywacyjny, ekspert do spraw młodzieży, który swoimi przemówieniami na TED-ach podbija serca słuchaczy, dostając owacje na stojąco. W swoim najnowszym poradniku pt. „Jak radzić sobie z nastolatkiem” przychodzi z pomocą dorosłym, którzy nie mogą znaleźć wspólnego języka ze swoimi latoroślami. Opisuje on konkretne strategie działania oraz krok po kroku, za pomocą różnorakich pytań, prowadzi dorosłego przez ścieżkę, która może pomóc w rozwiązaniu problemów z dorastającym dzieckiem.

Poradnik podzielony jest na trzy części. W pierwszej autor formułuje trzy kluczowe poglądy dotyczące nastolatków („Nastolatek potrzebuje cię bardziej, niż ci się wydaje”, „Reguły gry uległy zmianie i ty też musisz się zmienić”, „Będziesz chciał i potrzebował pomocy”) oraz rozwija ich treść. Drugą część Shipp poświęcił opisowi fazom rozwoju nastolatka, natomiast część trzecią, a zarazem kluczową – radzeniu sobie z konkretnymi problemami młodych ludzi.  Autor poruszył w niej m.in. kwestie prawidłowej komunikacji, relacji domowych, trudnych rozmów (np. o seksie, śmierci) oraz niepokojących zachowań (samookaleczanie się, stres, używki, zaburzenia odżywiania). Każdy z problemów zilustrował ciekawymi przykładami, dialogami lub anegdotami. Shipp nie poucza, nie moralizuje, ale daje wskazówki, które pozwalają wpłynąć na nastolatka w sposób pozytywny, bez uciekania się do przemocy czy gróźb.

„Jak radzić sobie z nastolatkiem” powinien być pozycją obowiązkową w biblioteczce każdego rodzica, któremu na sercu leży dobroć jego dziecka. Uważam, że warto, aby książkę przeczytali też nauczyciele i wychowawcy, którzy na co dzień mają do czynienia z młodzieżą – praktyczne rozwiązania i konkretne rady mogą pomóc w zbudowaniu silnych więzi opartych na wzajemnym zaufaniu.

Anna Stasiuk
(anna.stasiuk@dlalejdis.pl)

Josh Shipp, „Jak radzić sobie z nastolatkiem”, Rebis, Poznań, 2019 r.