„Psychoterapia poznawczo-behawioralna. Teoria i praktyka” – recenzja

Jako ogromna entuzjastka psychodietetyki i niebawem absolwentka studiów podyplomowych na tym kierunku naturalnie zainteresowałam się psychoterapią poznawczo-behawioralną, której to elementy wykorzystywane są w procesach psychodietetycznych. Aby pogłębić wiedzę na temat tej terapii, zapisałam się na poświęcony jej kurs oraz zamówiłam obiecujące, wszak rozszerzone wydanie podręcznika „Psychoterapia poznawczo-behawioralna. Teoria i praktyka” Agnieszki Popiel i Ewy Pragłowskiej.

Jakież było moje zdziwienie – a jeszcze większy zachwyt – gdy po otrzymaniu książki odkryłam, iż jest ona ciasno zapisaną, napakowaną informacjami cegłą liczącą mniej więcej 650 stron. Jak we wstępie do wydania drugiego poinformowały same autorki, książka ta jest niemal dwukrotnie dłuższa od wersji pierwszej, wydanej premierowo w 2008 roku. Niezły wynik, trzeba przyznać!

„Psychoterapia poznawczo-behawioralna” to podręcznik przeprowadzający czytelnika od absolutnych podstaw teoretycznych aż po solidną praktykę gabinetową. Na początku autorki przyjrzały się definicjom, m.in. psychoterapii ogółem oraz nurtów poznawczego i behawioralnego. Dalej sporo miejsca poświęciły historii terapii poznawczo-behawioralnej i to z podziałem na rozwój w Polsce, całej Europie i na świecie. Czytelnik poznaje tu podstawowe, a zarazem kluczowe terminy z zakresu CBT, bez których trudno byłoby zrozumieć sens i działanie tego nurtu psychoterapii. Początkowym rozdziałom smaczku dodają archiwalne zdjęcia, grafiki, publikacje. Podczas lektury czułam się trochę tak, jakbym udała się do archiwum i samodzielnie przeszukiwała zbiory.

Rozdział trzeci części pierwszej to istna pigułka CBT, dla mnie szczególnie ważna. Czytelnik zgłębia tutaj kompleksową teorię na temat zastosowania i – że tak to ujmę – konstrukcji terapii. Autorki szczegółowo wyjaśniły i wręcz pokazały, na czym opiera się psychoterapia poznawczo-behawioralna, na czym polega, z jakich założeń wynika i w jaki sposób terapeuta tego nurtu widzi człowieka – klienta. W tym rozdziale szczególnie ważny jest właśnie klient i jego schemat myśli-emocji-zachowań. Dzięki licznym pomocom wizualnym: od standardowych tabel, przez świetnie rozrysowane wykresy, aż po obrazki, czytelnik dowiaduje się, jak działa człowiek (klient) w ujęciu CBT i w związku z tym, jak terapia ta może pomóc klientowi pokonać trudność, z którą się zmaga. Dla osoby zafascynowanej nurtem poznawczo-behawioralnym i jego rozumieniem mechaniki działania człowieka ten rozdział to złoto. Poza tym znajdują się w nim odniesienia do ICD-10, ICD-11 i DSM-5, czyli czołowych i powszechnie wykorzystywanych klasyfikacji chorób.

Rozdziały od czwartego do ósmego – choć ściśle rzecz biorąc, raczej od czwartego do siódmego – współtworzą osobną część książki, poświęconą prowadzeniu terapii poznawczo-behawioralnej. Tutaj czytelnik dowiaduje się, jak przebiega proces, co i dlaczego warto wykorzystać, czego się spodziewać po każdym z etapów procesu terapeutycznego. Znalazło się tu miejsce nawet dla potencjalnych trudności w zastosowaniu konkretnych narzędzi.

Chociaż przed napisaniem niniejszej recenzji zdążyłam zgłębić całą część pierwszą, z drugiej wybrałam jedynie fragmenty. Jest bardzo długa, rozbudowana, do tego wymaga skupienia. Przeczytanie jej wraz ze sporządzeniem notatek – co lubię robić i polecam również Tobie – zajęłoby mi dobre kilka miesięcy. Niemniej nawet owe fragmenty wprawiły mnie w zachwyt. Myślę, że to będzie moja ulubiona część książki. Ponadto, jako fanka CBT, jestem pełna uznania dla Popiel i Pragłowskiej, jak szczegółowo, a zarazem rozlegle opisały cały nurt. Uważam, że na początek przygody z psychoterapią poznawczo-behawioralną ten podręcznik to prawdziwa perełka.

Słowem zakończenia chciałabym jeszcze wspomnieć o aneksie. No właśnie, z czym kojarzy Ci się aneks? Z kilkoma, kilkunastoma, może kilkudziesięcioma dodatkowymi stronami? Cóż, w „Psychoterapii poznawczo-behawioralnej” znajdziesz aneks na sto pięćdziesiąt stron! I to jakich! Zostały na nich rozpisane przykłady całych terapii, dzięki czemu czarno na białym przyjrzysz się wykorzystaniu CBT w praktyce. Mało tego, na samym końcu czekają na Ciebie gotowe karty do wykorzystania w swojej praktyce – czy to psychoterapeutycznej, czy to psychodietetycznej (jak w moim przypadku), czy w jakiejkolwiek innej, chociażby na własny użytek.

Czułam, że „Psychoterapia poznawczo-behawioralna. Teoria i praktyka” Popiel i Pragłowskiej mi się spodoba. Nie spodziewałam się jednak, że się w niej zakocham. Wiem, że się powtarzam, ale ten podręcznik po prostu jest czystym złotem. Uczy teorii, wręcza praktyczne narzędzia, przeprowadza przez proces terapeutyczny „na sucho”, po czym pozwala zostać świadkiem przykładów przeprowadzonych psychoterapii. W świat wypuszcza z głową parującą od jakościowej wiedzy i rękami pełnymi gotowych ćwiczeń do wykorzystania.

Podobno na zdobywanie wiedzy i rozwój osobisty nie powinno się żałować pieniędzy. Może to i prawda, ale jeśli da się skorzystać z promocji i oszczędzić, czemu by tego nie zrobić? Z kodem DLALEJDIS aż do 30 czerwca 2026 roku otrzymasz 25% zniżki od ceny katalogowej na wszystkie książki papierowe PWN, zakupione w sklepie wydawnictwa: https://ksiegarnia.pwn.pl/. Od siebie gorąco polecam podręcznik „Psychoterapia poznawczo-behawioralna. Teoria i praktyka”, ale oczywiście możesz zamówić coś innego lub kilka książek. Kod nie łączy się z innymi promocjami.

Olga Kublik

Agnieszka Popiel, Ewa Pragłowska, „Psychoterapia poznawczo-behawioralna. Teoria i praktyka”, wyd. II rozszerzone, PWN, Warszawa, 2023.