„Uważne ciało. Jak nasze przekonania pomagają nam wyzdrowieć” – recenzja

„Uważne ciało. Jak nasze przekonania pomagają nam wyzdrowieć” to jedna z tych książek, których potrzebujemy na polskim rynku więcej. Zaprezentowane w niej nowoczesne podejście do leczenia pacjentów i jednocześnie ich zdrowienia znajduje odzwierciedlenie w coraz popularniejszym sposobie myślenia o zdrowiu: holistycznym, uwzględniającym psychikę. Znajduje odzwierciedlenie również w badaniach, chociażby nad placebo, w których zdrowie poprawia się za sprawą samej myśli o tym, że człowiek jest leczony. Skądinąd dla placebo również znalazło się miejsce w książce.

Współcześnie trudno byłoby obronić tezę, że przekonania pacjenta na temat leczenia i zdrowienia nie mają żadnego znaczenia dla powodzenia terapii. Na szczęście takiej tezy bynajmniej nie broni Ellen J. Langer, czyli autorka „Uważnego ciała”. Tematem jej książki – zgodnie z podtytułem – jest wpływ przekonań i nastawienia na jakość zdrowia i samopoczucia. Jest to publikacja ważna nie tylko w świetle leczenia, ale także profilaktyki zdrowotnej. Szczególne znaczenie może mieć właśnie w grupie ludzi, którzy jeszcze nie są chorzy i interesuje ich zachowanie zdrowia jak najdłużej. Langer opisuje, w jaki sposób samym myśleniem można utrzymać, poprawić bądź pogorszyć swój stan.

„Uważne ciało” jest książką merytoryczną, odwołującą się do koncepcji i faktów naukowych oraz przytaczającą badania naukowe, lecz równocześnie opartą na osobistych doświadczeniach Langer. Czytelnik otrzymuje dużo historii z życia autorki, dzięki czemu po pierwsze może być mu łatwiej odnieść informacje do swojego życia, po drugie zaś płynie przez książkę raczej jak przez powieść o zabarwieniu popularnonaukowym niż typową pozycję popularnonaukową. Te osobiste historie stanowią element niejako fabularny.

Mówi się, że jeśli ktoś jest śmiertelnie chory, ale walczy – ma szansę. Jeżeli jednak się podda – czeka go śmierć. Choć to skrajny przykład, świetnie oddaje wydźwięk „Uważnego ciała”. Nasze podejście do tego, co nam się w życiu przytrafia, ma ogromne znaczenie. Jest wprost nie do przecenienia. O ile jednak brak wiary w powodzenie, chociażby na polu zawodowym, może nam jedynie zaszkodzić finansowo, o tyle uwierzenie, że jesteśmy skazani na stopniowe pogarszanie zdrowia, jest w stanie zniszczyć nam to zdrowie na długie lata.

Tak oto w ramach profilaktyki w 2026 roku polecam Wam nie tylko wykonanie co najmniej podstawowych badań krwi, cytologii, USG piersi lub mammografii i innych dopasowanych do Waszego stylu życia badań, ale także przeczytanie „Uważnego ciała”.

Olga Kublik

Ellen J. Langer, „Uważne ciało. Jak nasze przekonania pomagają nam wyzdrowieć”, JK Wydawnictwo, Łódź, 2025.