„Herosi mitów germańskich” - recenzja

Jak wskazuje tytuł „Herosi mitów germańskich” to właśnie oni przyciągają główną uwagę autora. Herosi, o nadludzkich siłach, spokrewnieni z bogami lub ich potomkami. W mitologii greckiej często byli posłańcami Bogów. W mitologii germańskiej niekoniecznie. Równie często jednak posiadali niezwykłe cechy charakteru czy zdolności lub historia ich życia wyrastała daleko ponad przeciętność. Co jest niezwykle ciekawe w samej „Opowieści o Wӧlsungach”, to nie tylko wątki mitologiczne. Motywy jakimi kierują się jej bohaterowie również, nawet nas współczesnych, potrafią zaskakiwać swoją bezwzględnością lub określonym kodeksem honorowym. Artur Szrejter próbuje właśnie w książce m.in. te motywy zbadać lub przedstawić. Jego interpretacja czy analiza wspomnianej sagi jest bardzo wszechstronna. Ogrom włożonego wysiłku oraz wiedzy, którą trzeba mieć, by przedstawić nawet nie stricte naukowe hipotezy, łatwo zauważyć, gdy przekroczymy pierwsze strony i pierwszą część książki. „Herosi mitów germańskich” składają się zasadniczo z dwóch części. Wspomniana pierwsza to zbeletryzowana (i skrócona) wersja „Opowieści o Wӧlsungach” czyli germańskiej sagi. Druga to dosyć szczegółowa, podzielona na wiele podrozdziałów, opowieść o kolejnych bohaterach występujących w sadze. Nie jest to jednak wyłącznie analiza porządkująca genealogię rodu potomków Sigiego, syna Odyna. Sięga ona dalej przedstawiając (nie tylko) kulturoznawczą teorię motywu herosa, bohatera. Autor nawiązuje bowiem również do prawdziwych wydarzeń historycznych, przemian kulturowych, ale również np. odwołuje się do literaturoznawstwa z określonego przedziału czasowego. Wszystkie wspomniane elementy miały bowiem wpływ na kształtowanie się sagi, losów bohaterów oraz sposobu ich przedstawiania.

„Herosi mitów germańskich” to kolejna bardzo przejrzyście napisana książka przez Artura Szrejtera. Język, którym posługuje się autor jest zrozumiały, nawet jeśli mówi o złożonych teoriach i wielu aspektach tego samego tematu. Klarowny podział pozwala na odrębne zapoznanie się z samą sagą jak i interpretacją poszczególnych motywów. Dla mnie, czyli miłośniczki fantastyki oraz ogólnie świata magii, baśni i legend, ta książka daje wspaniałą okazję, by poznać głębiej coś, co współcześnie nieraz nawet jako i „fantastykę” moglibyśmy określić. Przedstawianie naukowych wywodów w zbeletryzowanej postaci jest według mnie niezmiernie trudne. Dlatego też, nawet nie wdając się w merytoryczne dysputy na temat przedstawionych hipotez, uważam, że za sam styl przybliżenia mitologii germańskich bohaterów w ten sposób, należy się autorowi piątka.

Agnieszka Pater
(agnieszka.pater@dlalejdis.pl)

Artur Szrejter „Herosi mitów germańskich” , Instytut Wydawniczy Erica 2015