„Mentoring. Złote zasady” – recenzja

Chociaż potocznie terminy coaching i mentoring bywają używane zamiennie, jest to błąd. Mentoring stanowi inną formę relacji niż coaching. Po pierwsze polega na unikalnej więzi pomiędzy mistrzem-opiekunem i jego uczniem-podopiecznym. Po drugie służy przekazywaniu wiedzy i doświadczenia przez mistrza, tak aby uczeń mógł się rozwijać, doskonalić i poprawiać jakość swojego życia, korzystając z mądrości i przeżyć mistrza. To z kolei oznacza, że – w przeciwieństwie do coacha – mentor musi być osobą doświadczoną w danej dziedzinie i posiadającą wiedzę większą od ucznia. Dodatkowo musi potrafić nie tylko uczyć, ale również przewodzić i inspirować.

W arkana mentoringu, roli mentora w życiu podopiecznego (mentee) oraz charakterystyki pracy mentorskiej, doskonale wprowadza „Mentoring. Złote zasady” – książka o adekwatnym tytule. Jest to napisany w przystępny sposób, atrakcyjny wizualnie (choć nie obraziłabym się, gdyby środek był kolorowy) podręcznik autorstwa Macieja Bennewicza i Anny Prelewicz. Skierowany został do dwóch grup docelowych: osób zastanawiających się nad zostaniem mentorem oraz osób, które chcą skorzystać z mentoringu, bądź już z niego korzystają, lecz chciałyby sprawdzić, czy dobrze wybrały mentora. Tutaj warto dodać, że dopasowanie mentora do siebie jest szalenie ważną kwestią!

Mentoring nie jest usługą psychologiczną ani terapeutyczną. Niemniej jednak współczesny mentoring jak najbardziej czerpie z psychologii i psychoterapii – i to garściami! Ponieważ jest procesem mającym na celu dokonanie istotnej zmiany i poprawę jakości życia przez mentee, mentor musi mieć na uwadze, że psychologia będzie nieodłącznym elementem jego pracy. Aby wejść w rolę mentora, trzeba odznaczać się nienaganną etyką i znać granice swoich kompetencji oraz odpowiedzialności za proces. Należy też komunikować się z otwartością, aby mentee wiedział, jaka jest jego rola w procesie zmiany. Chociaż może się to wydawać nieintuicyjne, w mentoringu uczeń jest współodpowiedzialny za swoją drogę. Musi wykazywać inicjatywę i być w pełni zaangażowany, inaczej upragniony cel może nie zostać osiągnięty.

Czy wiedza, doświadczenie i umiejętność ich przekazywania wystarczą do bycia dobrym mentorem? Oczywiście nie. Bennewicz i Prelewicz w książce „Mentoring. Złote zasady” omawiają szereg umiejętności i kompetencji, które powinna posiadać lub wypracować osoba myśląca o zostaniu mentorem. Charakteryzują też proces mentoringowy, który nie może wyglądać dowolnie – on także ma pewne zasady, ramy i rozwiązania. Jeżeli uznasz, że nie pasują one do Ciebie i pracy, jaką chciałabyś wykonywać, nie szkodzi. W książce znajdziesz alternatywne wobec mentoringu formy przekazywania wiedzy, które mogą okazać się dla Ciebie właściwsze. W ogóle ta książka bardzo pomaga w poukładaniu sobie w głowie odpowiedzi na pytania: kim chciałabym być zawodowo, jak chciałabym, aby moja praca wyglądała, kim i jaka chciałabym być dla osoby, której przekazuję wiedzę? Natomiast zauważam też jej wady, takie jak kiepska organizacja treści, przez co występuje sporo powtórzeń.

Na koniec – przekornie – wrócę do zagadnienia, od którego zaczęłam niniejszą recenzję. W książce „Mentoring. Złote zasady” znajduje się cały rozdział poświęcony różnicom między coachingiem a mentoringiem. Odpowiedź zajmuje autorom kilka kartek, jednak jest prosta i klarowna. Lubię ją, bo trafia w sedno i nie pozostawia niedomówień. Natomiast gdybyś poczuła niedosyt w zakresie charakterystyki samego coachingu, zapraszam Cię do zapoznania się z recenzją innej książki Bennewicza, zatytułowanej „Coaching. Złote zasady”. Po lekturze tej dwójki na pewno będziesz wiedziała, która rola jest dla Ciebie właściwa. Trzymam kciuki za rozwój kariery!

Olga Kublik

Maciej Bennewicz, Anna Prelewicz, „Mentoring. Złote zasady”, Onepress, Gliwice, 2019.