„Niewolnicy dopaminy. Ćwiczenia” – recenzja

Anna Lembke, uznana psychiatra i specjalistka w dziedzinie uzależnień, po sukcesie swojej książki „Niewolnicy dopaminy”, stworzyła praktyczne uzupełnienie – „Niewolnicy dopaminy. Ćwiczenia”, które ma na celu pomóc czytelnikom wcielić teorie, o których pisała w pierwszej części, w życie. Ta książka to nie tylko zbiór ćwiczeń – to przewodnik po nowoczesnym świecie uzależnień, który zachęca do refleksji, autorefleksji i działania.

Publikacja ma formę workbooka – zawiera zestaw ćwiczeń, pytań do przemyślenia, zadań oraz konkretnych wskazówek opartych na badaniach naukowych i doświadczeniu klinicznym Lembke. Autorka pokazuje, jak współczesne życie – z natychmiastową gratyfikacją, mediami społecznościowymi, streamingiem i nadmiarem wyborów – prowadzi do chronicznego przebodźcowania układu nagrody w mózgu. Ćwiczenia, które proponuje nam Lembke, są zorganizowane w sposób przemyślany i progresywny. Czytelnik krok po kroku analizuje swoje nawyki, identyfikuje źródła uzależnień behawioralnych i chemicznych oraz uczy się wprowadzać tzw. dopaminowe posty – okresy celowego ograniczania przyjemności w celu zresetowania układu nerwowego.

Książka jest doskonałym i przede wszystkim – realnym – narzędziem do pracy nad sobą. Mamy karty do uzupełniania, samokontrolki, rozpiski. Za pomocą tabelek, które mamy uzupełniać podczas procesu ograniczania, możemy śledzić swoje postępy, zapisywać wnioski i spostrzeżenia. Anna Lembke, mimo naukowego zaplecza, pisze przejrzyście i przystępnie, a przykłady z życia jej pacjentów i osobiste refleksje autorki nadają książce głęboko ludzki wymiar.

„Niewolnicy dopaminy. Ćwiczenia” to propozycja dla osób, które czują się uzależnione od telefonu, internetu, zakupów, jedzenia, seriali lub substancji psychoaktywnych. Może słowo „uzależnione” to zbyt mocne określenie, ale książka jest doskonałą pozycją dla osób poświęcających zbyt dużo czasu różnego rodzaju używkom bądź czynnościom, które odciągają od rzeczy ważnych. Z pewnością będzie przydatna dla tych, którzy chcą zrozumieć mechanizmy uzależnień i szukają narzędzi, aby pomóc sobie bądź swoim bliskim.

Warto dodać, że książka nie jest magicznym narzędziem, które sprawi, że ktoś z dnia na dzień zmieni swoje nawyki i jakość swojego życia. Książka Anny Lembke to przede wszystkim obietnica ciężkiej pracy. Nic nie stanie się samo i autorka to dobitnie podkreśla. Jeżeli ktoś naprawdę chce zmienić coś w swoim życiu, musi być gotowy na konfrontację z samym sobą i na podjęcie konkretnego wysiłku.

„Niewolnicy dopaminy. Ćwiczenia” to wartościowe i aktualne narzędzie dla każdego, kto pragnie lepiej zrozumieć siebie i swoje uzależnienia – niekoniecznie w klasycznym sensie. Lembke z wyczuciem i empatią prowadzi czytelnika przez proces zmiany, pokazując, że wolność od dopaminowego niewolnictwa jest możliwa – ale wymaga odwagi, dyscypliny i szczerości wobec siebie. A na to nie każdy jest w stanie się zdobyć.

Anna Stasiuk
(anna.stasiuk@dlalejdis.pl)

Anna Lembke, „Niewolnicy dopaminy. Ćwiczenia”, Zysk i S-ka, Poznań, 2025.