„Aleksander i piękna Helena” – recenzja

Zapomniany król Aleksander Jagiellończyk i jego żona królowa Helena Rurykowiczówna na nowo odżyli w powieści Zenona Gołaszewskiego „Aleksander i piękna Helena”. Dzieje kochającej się pary zostały opisane w bardzo konkretny i rzeczowy sposób. Opisy historii miłosnej przeplatane są opisami naszej historii za panowania Aleksandra Jagiellończyka, którą nie każdy może znać, bo rzadko wspomina się o tym władcy, a szkoda…

Powieść składa się z dwóch części. Akcja pierwszej części kończy się w 1501 roku i zawiera historię życia młodego Aleksandra, jego ślubu z Heleną, opisy jego przyjaciół, relacji z matką, a także zawarte są w niej działania zbrojne, w których udział brał nasz kraj. Druga część rozpoczyna się koronacją Aleksandra Jagiellończyka i składa się z opisów wypraw królewskiego małżeństwa do Krakowa, Moskwy, Gdańska i na Litwę. W drugiej części opisana jest również choroba króla, sposoby walki z nią i zaangażowanie Heleny w opiekę nad Aleksandrem.

Zakochani w sobie bez pamięci Aleksander i Helena stanowili według Zenona Gołaszewskiego idealną i zgodną parę, która rozumiała się bez słów i pomimo przeciwności losu była sobie wierna i bezgranicznie sobie ufała. Chociaż małżeństwo borykało się z kłodami rzucanymi przez ojca Heleny, czy też ze złymi opiniami matki Aleksandra o Helenie, to mimo wszystko potrafili żyć ze sobą w zgodzie i szczęściu.

Najpiękniejsza kobieta epoki – Helena – została po śmierci Aleksandra Jagiellończyka potraktowana nie jak wielka królowa, ale ktoś obcy i zagrażający Litwie. Dlatego też, aby się jej pozbyć podano jej truciznę w miodzie i piękna Helena zmarła w straszliwych męczarniach siedem lat po swoim mężu. „Różnice religijne obojga małżonków nie pozwoliły, by ta kochająca się za życia para spoczęła po śmierci obok siebie”.

Akcja powieści nie jest nużąca. Dzięki opisom bitew i historii opartej na faktach przeplatanych historią miłosną, „Aleksander i piękna Helena” nabiera lekkości i czyta się ją z przyjemnością. Warto dodać, że miłość Aleksandra i Heleny nie jest wyidealizowana, ale została opisana wraz ze wszystkimi problemami dnia codziennego, które dotykały małżonków: poronienia Heleny, choroby, sprzeciwy matki króla, złośliwe ataki na Helenę.

Powieść Zenona Gołaszewskiego jest warta przeczytania, bo oprócz wzruszającej historii miłosnej dostajemy prawdziwą lekcję historii, której nie ma w szkolnych podręcznikach. Powieści historycznej o „Aleksandrze i pięknej Helenie” daję najwyższą ocenę i zachęcam do przeczytania, bo nie ma niczego lepszego od połączenia przyjemnego z pożytecznym – piękna miłość plus ciekawa, ale zapomniana historia kraju Aleksandra Jagiellończyka.

Natalia Lechoszest
(natalia.lechoszest@dlalejdis.pl)

Zenon Gołaszewski, „Aleksander i piękna Helena”, Warszawa, Wydawnictwo Bellona, 2014