„Alkoholowe dzieje Polski” - recenzja

Jak kraj długi i szeroki, tak na przestrzeni wieków zmieniały się nie tylko nastroje polityczne i kolejni władcy, ale także to, co zwykliśmy za ogólnie przyjęte normy uważać. Pomiędzy tymi przemianami, zdawać by się błędnie mogło na uboczu, przewijało się coś co śmiało możemy określić mianem kultury picia. Nie nowością jest to, że w Polsce się piło... ba, piło i pije nadal, choć alkoholowe dzieje naszego kraju co rusz przybierały inny obrót. Piło się od zawsze: ze szczęścia, na szczęście, topiąc swe smutki w odmętach flaszki... Wszystkich powodów nie sposób wyliczyć na palcach jednej, ani nawet obu dłoni. Wydawać by się więc mogło, że o piciu wiemy wszystko i nie trzeba specjalnej edukacji, bo temat znany wszem i wobec. Otóż nie!

Książka Jerzego Besali pt. „Alkoholowe dzieje Polski” to opowieść historyka wyposażonego zarówno w potężną wiedzę, jak i umiejętność barwnego posługiwania się językiem. Książka jest swoistym kompendium (nie mylić z poradnikiem) picia. Począwszy od czasów piastowskich, a skończywszy u schyłku Rzeczpospolitej szlacheckiej, autor przybliża nam wspomnianą wcześniej kulturę picia. Książka, opasłe wręcz tomisko, zawiera w sobie dużą dawkę przytaczanych tekstów źródłowych, które doskonale pomagają wczuć się w klimat ówczesnych czasów. Mimo nieco akademickiej formy, nie przytłacza suchymi faktami, nie bombarduje wiedzą dla samej wiedzy; czyta się ją po prostu lekko i z chęcią sięga po kolejne strony. Jerzy Besala przede wszystkim stara się ukazać różnicę pomiędzy piciem, a upijaniem, dwoma (jak to określa) stanami świadomości, które częstokroć błędnie ze sobą utożsamiamy. Zestawienie ze sobą źródeł dokumentalnych i rozważań autora, tworzenie projekcji minionych czasów wciąga czytelnika na długie godziny dając jednocześnie pole do popisu refleksjom.

Czy picie to nasze dobro narodowe? Czy pijane losy kraju mogłyby potoczyć się zupełnie inaczej na trzeźwo? Czy było z nami aż tak źle? Może nie będziemy w stanie odpowiedzieć na te i wiele innych pytań, jednak po przeczytaniu „Alkoholowych dziejów Polski” Jerzego Besali będziemy o krok bliżej odpowiedzi. Pozycja obowiązkowa dla wszystkich, którym lekcje historii wydawały się zbyt krótkie, a historia narodu nie kojarzy się tylko z garścią najważniejszych dat i powszechnie znanych faktów. Podsumowując – głęboki pokłon dla Jerzego Besali i jego twórczości!

Emilia Sękowska
(emilia.sekowska@dlalejdis.pl)

Jerzy Besala „Alkoholowe Dzieje Polski. Czasy Piastów i Rzeczypospolitej szlacheckiej” ZYSK i S-Ka Poznań 2015