„Basza smaku” – recenzja

„Basza smaku” jest pełna aromatycznych przypraw, pasji do gotowania, tajemnic tureckiego dworu i wielkiego pragnienia osiągnięcia zamierzonego celu. Czytelnik zostaje wprowadzony w nieznany świat sprzed wieków do spektakularnego pałacu sułtana w Konstantynopolu. Składa się on z wielu poziomów wzniesionych z najszlachetniejszych kruszców, a zamieszkuje go ponad cztery tysiące ludzi. Jak zatem wyglądają imperialne kuchnie? Są to miejsca, w których codziennie, przez wieki uwijano się jak w ukropie podczas przygotowywania kilku posiłków dziennie dla całej sułtańskiej świty. Kuchnie były największymi budynkami w pałacu, bo musiały dawać przestrzeń i swobodę kucharzom, w których sułtan pokładał zdrowie i życie swoich najbliższych. Pewnego dnia przybywa tam tajemniczy kucharz o niezwykłych talentach. Dzięki bardzo skomplikowanym kompozycjom smakowym wpływa na umysły i serca innych ludzi. Jest on królem smaku, a jego potrawy przekonują nieprzekonanych, zło zamieniają w dobro, hipnotyzują swoja doskonałością. Skrywa on jednak powinien sekret. Bogactwo, miłość czy chęć zemsty spowodowały jego służbę u sułtana?

Tajemniczy kucharz, który sam nie wymawia swojego imienia jest bliżej celu niż kiedykolwiek dotąd. Poznajemy go bardzo powoli, ponieważ odsłania się przed czytelnikiem bardzo niespiesznie. Okazuje się, że poświecił całe swoje życie, by dostać się do pałacu. Jest uwikłany w pajęczyny władzy, a jego życie z dnia na dzień zmienia się. Jest pewien jedynie swoich talentów, tkwiąc w enklawie specjalistów od jedzenia, wielu plotek, spisków i szaleństw znanych z historii.

„Basza smaku” to niezwykła powieść pozostawiająca uczucie ssania w żołądku. Książka pełna jest zjawiskowych opisów potraw, dworskiego życia i baśniowych miejsc. Na końcu książki zamieszczony został słowniczek, który wyjaśnia użyte w powieści słowa i zwroty zaczerpnięte z kultury tureckiej. Pomaga to zrozumieć treść opisywanej historii i wzbogaca naszą wiedzę o nowe orientalne zwroty. „Basza smaku” jest bardzo intensywną, gęstą prozą. W obrębie jednej strony sytuujemy się wobec bezkompromisowości otaczającego świata i bogatej wyobraźni autora. To, co widzi, przekształcone jest w formie poetyckich wizji na to, czego doświadcza główny bohater. Doskonała książka dla wszystkich, którzy interesują się kulturą Turcji oraz tych, którzy chcieliby poznać tajniki orientalnej kuchni sułtana.

Patrycja Zajkowska
(patrycja.zajkowska@dlalejdis.pl)

Saygin Ersin, „Basza smaku”, Kraków, Wydawnictwo Sine Qua Non, 2018 rok.