„Czarna kawaleria. Bojowy szlak pancernych Maczka” – recenzja

Jednak  niewątpliwie uświadomi sobie, jakie poświęcenie i trud wielu ludzi został włożony w to, aby powstała polska profesjonalna brygada pancerna, tym samym jak ciężką drogę - również na polu walki, przeszła.

„Czarna kawaleria. (..)” nie jest debiutem Kacpra Śledzińskiego. W jego dorobku literackim znalazły się również takie tytuły jak „Cichociemni. Elita polskiej dywersji” (2012), „Odwaga straceńców. Polscy bohaterowie wojny podwodnej” (2013) czy „Tankiści. Prawdziwa historia czterech pancernych” (2014).

Niewątpliwie styl Kacpra Śledzińskiego jest dobry w odbiorze, czytelnik nie gubi się w wielowątkowości zdań. Wręcz przeciwnie, wszystkie myśli autora są klarownie wyrażone i zapisane, a kolejne historie płynnie przechodzą w następne.

Jedyne zastrzeżenie to brak wyjaśnień niektórych skrótów i mało czytelne – dla laika, mapy z położeniem opisywanych jednostek.

Również tytuł może być mylący. Jeżeli ktoś skupi się na samym tytule – Czarna kawaleria, i pominie jego podtytuł – bojowy szlak pancernych Maczka, może uznać tę książkę jako biografię generała Maczka i opis polowego życia jego pancernej brygady.

Natomiast takich elementów w tej książce jest stanowczo mało – są raczej na zasadzie naturalnie wtrąconej dygresji - mimochodem, bez zbytniego rozbudowywania wtrąconego wątku – co tym samym, pozwala na zachowanie płynności koncepcji przedstawionej fabuły – opisu drogi tworzenia się, a następnie walk jakie stoczyła pancerna brygada.

Książka jest podzielona na trzy części, jednak dopiero w ostatniej akcja jest nieco bardziej wartka. W „Czarnej kawalerii. (…)” znajduje się bardzo dużo opisów walk i strategii jakie podejmowali dowodzący nie tylko polskich oddziałów. Opisy są dość szczegółowe co jest plusem książki, jednak nie wpływa to zbytnio na jej dynamikę.

Bohaterowie Kacpra Śledzińskiego nazywani byli Schwarze Brigade – czarna brygada, takim mianem  to właśnie określano 10 Brygadę. Powód dla powstania takiej nazwy był prosty – żołnierze Generała Maczka nosili czarne skórzane kurtki.

Jako kontynuacje tej tradycji – czarnych kurtek, żołnierze 10 Brygady Kawalerii Pancernej (a później żołnierze całej 1 Dywizji Pancernej) mają prawo do noszenia czarnych naramienników na lewym ramieniu kurtki i płaszcza.

Z każdą kolejną kartką, czytelnik zdaje sobie sprawę jak ważną role na froncie drugiej Wojny Światowej odegrał Generał Stanisław Maczek i jego 10 Pancerna Brygada.

Niewątpliwie Generał to postać wpisana w Polską i Światową historię. Jednak na kartach tej pierwszej - kartach ojczyzny niezłomnego żołnierza, pamięć o nim przykrył kurz. Coraz mniej osób wie kim był ten dzielny Lwowiak, a jeżeli tak nie jest, są to osoby które zajmują lub pasjonują się historią.
Postać Generała Stanisława Maczka, nie uniknęła zapomnienia jako jedyna. Wiele wybitnych jednostek zostało wymazanych na wiele lat, aby dopiero później nastąpiła ich publiczna rehabilitacja.

Jednak nawet to nie uchroniło ich od odejścia w niepamięć – nie wspominani, ani nie przypominani coraz młodszemu pokoleniu.

Pamięć – szczególnie o tak wybitnych jednostkach, trzeba pielęgnować, nie pozostawiać i skazywać na pamięć w otchłani milczenia.

Walczył między innymi w Normandii, Niemczech, Holandii. Na każdym froncie szedł ramię w ramię ze swoimi żołnierzami, w bój na śmierć i życie, nie dając wytchnienia wrogowi. Cały czas przed oczami widzieli ukochany kraj i wierzyli, że każdy przebyty wolny metr ziemi zbliża ich do Polski.

26 IX 1945 r – Generał Stanisław Maczek zostaje pozbawiony przez Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej polskiego obywatelstwa.

15 III 1989 r – rząd PRL premiera Mieczysława Rakowskiego uchyla ustawę o pozbawieniu Generała polskiego obywatelstwa.

Katarzyna Prędotka
(katarzyna.predotka@dlalejdis.pl)

Kacper Śledziński; „Czarna kawaleria. Bojowy szlak pancernych Maczka”; Kraków 2014; Znak Horyzont