"Czerwona zaraza" - recenzja

Celem Dariusza Kalińskiego było pokazanie czytelnikowi, że koniec wojny, po początkowej euforii, nie oznaczał dla Polaków końca problemów. Szczególnie drastyczny jest rozdział dotyczący dramatu kobiet, które często były ofiarami zbiorowych gwałtów i traktowane niczym swoisty łup wojenny. Wielkim atutem tej publikacji jest dotarcie do bezpośrednich świadków i ofiar tych wydarzeń, co w dużym stopniu podwyższa wartość książki. Zorganizowane grabieże maszyn, urządzeń, całych linii produkcyjnych, a nawet torów kolejowych i linii energetycznych przeraża swoją skalą. Konfiskaty zwierząt, żywności, pojazdów zaprzęgowych były na porządku dziennym. Polska spod okupacji niemieckiej trafiła w ręce swoich „wyzwolicieli”, którzy żądali wysokiej ceny za pozorną wolność. Walka z polskim podziemiem niepodległościowym, głównie Armią Krajową, zakłamywanie historii, liczne deportacje i egzekucje miały złamać ducha narodu w Polakach.

„Czerwona zaraza” jest książką ważną, ale nierówną. Jedne rozdziały są przygotowane z wielką dbałością, inne potraktowane po macoszemu, ale jedno się nie zmienia: publikację autorstwa Dariusza Kalińskiego czyta się szybko i wiele faktów pozostaje w pamięci. Twarda okładka i wiele interesujących fotografii ubogaca warstwę literacką i sprawia, że lektura jest przyjemniejsza. Mam nadzieję, że kwestia sowieckiej okupacji Polski po zakończeniu II wojny światowej będzie tematem jeszcze niejednej publikacji książkowej, ponieważ ta problematyka z wiadomych względów była przez wiele lat pomijana w planach wydawniczych. Warto przeczytać i ocenić, zwłaszcza że straty Polski w wyniku działań „bratniej” armii radzieckiej oszacowano na 54 miliardy dolarów.

Anna Wasyliszyn
(anna.wasyliszyn@dlalejdis.pl)

Dariusz Kaliński, "Czerwona zaraza", Kraków, Wydawnictwo Znak, 2017