„Człowiek honoru? Czesław Kiszczak w rozmowie z Jerzym Diatłowickim” - recenzja

Jerzy Diatłowicki podjął się trudnego zadania rozmowy z Czesławem Kiszczakiem, który o niektórych sprawach opowiada szczegółowo i obszernie, a inne zbywa znamiennym milczeniem. Książka przeprowadza nas poprzez całą biografię generała: dzieciństwo, naukę, pierwsze doświadczenia wojskowe i w końcu karierę w socjalistycznej Polsce oraz obrady Okrągłego Stołu. Lektura chwilami odkrywa przed nami skomplikowane powiązania na szczytach władzy w PRL, wzajemny brak zaufania, donosy, szpiegostwo i ciągle wszechobecny oddech Związku Radzieckiego na plecach. Z drugiej strony widzimy problemy gospodarcze i wybuchające niepokoje społeczne. Czesław Kiszczak czasami marginalizuje swoją rolę w wydarzeniach, w innych fragmentach ją wyolbrzymia. Tytuł nawiązuje do stwierdzenia Adama Michnika o tym, że Czesława Kiszczaka uznaje za człowieka honoru, ale jak wiadomo, później kilkukrotnie tłumaczył i wycofywał się z wypowiedzianych w wywiadzie słów.

Wszyscy zainteresowani najnowszą historią Polski powinni sięgnąć po tę książkę, ponieważ zawsze dobrze jest ocenić wydarzenia historyczne z różnych perspektyw. Czesław Kiszczak podpiera się dokumentami, przedrukami wywiadów. Aneks książki jest bogaty w skany oryginałów, a lektura bogata w relacje obu stron konfliktu politycznego. Jerzy Diatłowicki dołożył wszelkich starań, by wywiad z Czesławem Kiszczakiem odkrył przed nami nowe fakty, ale w sytuacjach, gdzie widział wahanie swojego rozmówcy nie drążył tematu, by przeprowadzić rozmowę do końca! Książka ta pozostawia wiele znaków zapytania, wiele osób stawia w niejednoznacznym świetle. Warto przeczytać i samodzielnie wyrobić sobie zdanie o tych niezbyt daleko umiejscowionych w czasie wydarzeniach historycznych i zastanowić się, czy Polak powinien występować przeciwko drugiemu Polakowi?

Anna Wasyliszyn
(anna.wasyliszyn@dlalejdis.pl)

Jerzy Diatłowicki, „Człowiek honoru? Czesław Kiszczak w rozmowie z Jerzym Diatłowickim” , Warszawa, Wydawnictwo Prószyński i S-ka, 2016