„Człowiek. Istota kosmiczna” - recenzja

Interesuję się kosmosem, więc jestem wielką entuzjastką prowadzenia badań w tym zakresie. Logicznym jest, że książki o dokonaniach człowieka w tej dziedzinie przyciągają moją uwagę. Ta w dodatku trafiła do mnie w rocznicę startu Apollo 11.

Były szef Polskiej Agencji Kosmicznej, Grzegorz Brona, w rozmowie z dziennikarką Eweliną Zambrzycką wyłożył, co jako ludzkość osiągnęliśmy w kosmosie, rozpatrując temat z różnych stron. Oboje podjęli się rozważań na temat tego, co dalej. Próbowali odpowiedzieć na pytania, czy powinniśmy wiązać przyszłość z przestrzenią pozaziemską, jak również w jakim kierunku rozwiną się znane już technologie. Założeniem książki było choć trochę przybliżyć kosmos czytelnikowi i zainspirować go tym tematem.

„Człowiek. Istota kosmiczna” to wywiad - rzeka spisany na zasadzie w miarę luźnej rozmowy osób zainteresowanych kosmosem. Nie reprezentują tego samego środowiska, choć widać, że wiedzy nikomu z nich nie brakuje. Ewelina Zambrzycka wystąpiła jako pasjonatka tematyki popularnonaukowej, mająca jednak ogromną wiedzę dotyczącą nie tylko science-fiction. Grzegorz Brona zaś, z racji wykształcenia i pracy zawodowej, był ekspertem, który dobrą fikcją związaną z podróżami pozaziemskimi nie gardzi. Dzięki temu w książce znalazło się mnóstwo odniesień do zagadnień na stałe związanych już z kulturą masową (wspomniano nawet popularne gry komputerowe). Język ani trochę nie przytłaczał, a luźno wypowiadający się autorzy niejednokrotnie żartowali, co stanowiło dodatkowy element sprawiający, że chciało się przeczytać choćby „jeszcze kilka stron”.

Gdy już się wciągnęłam, a o to nie trudno, bo od pierwszych stron jest ciekawie, nie mogłam się oderwać. Oprócz merytorycznych faktów, opowieści tego, co i jak, w którym roku się wydarzyło, w książce znalazło się mnóstwo ciekawostek. Dotyczyły pracy badaczy nad kwestiami, o których raczej się nie myśli, jak np. pieluchy astronautów, okruchy chleba bez grawitacji. Niektóre z kolei to naprostowanie stwierdzeń, które przyjęły się powszechnie, np. o tym, która żywa istota jako pierwsza wyruszyła w kosmos. Nie zabrakło zabawnych historyjek związanych z życiem poszczególnych znanych podróżników kosmicznych czy badaczy.

Brona opowiadał również o sprawach poważnych, na szczęście równie płynnie i interesująco. Z lektury można wiele dowiedzieć się o kosztach podróży kosmicznych oraz o podejściu do nich poszczególnych państw. W przystępny sposób było więc też o polityce i, jak zwykle, o ludziach tak po prostu.

Wiele kwestii takich jak działanie poszczególnych konstrukcji lub różnice w nazewnictwie zostało wytłumaczonych w sposób prosty i zarazem nieoklepany, obrazowy. Niektóre wyjaśnienia, te bardziej odbiegające od „rozmowy”, wzięto w ramki niczym ciekawostki w podręcznikach. Podobała mi się ta forma, ponieważ nie wyglądało na to, że któryś z rozmówców „odlatuje”, a stanowiło uzupełnienie, które w dodatku przełożyło się na jeszcze szybsze gnanie z zaangażowaniem przez kolejne akapity.

Szybkie i przyjemne czytanie umożliwił na pewno podział na tematyczne rozdziały o chwytliwych, czasem tajemniczych lub brzmiących zaczepnie, tytułach. Osobiście cenię odpowiednie zredagowanie książek, dzięki któremu wydają się nieprzeładowane treścią czy po prostu wygodnie skonstruowane. Całość dopełniły wkładki ze zdjęciami, oczywiście dokładnie podpisanymi.
„Człowiek. Istota kosmiczna” to niepozorna propozycja. Bardzo wiele w niej ciekawych informacji w temacie, który wydaje się ostatnio przesadnie wałkowany. To  wyciąg tego, co istotne, kluczowe dla historii, umiejętne przepleciony smaczkami, które lubimy wszyscy. Pozycję czytało mi się z łatwością dzięki stylowi, ale również humorowi. Ich połączenie uważam za świetne. Książka ma szansę zarówno zaciekawić tematem odkrywania kosmosu osoby wcześniej niewiedzące za wiele, jak również dostarczyć nowej, mniej lub bardziej potrzebnej, ale na pewno przynajmniej chwilami wywołującej uśmiech, wiedzy wyjadaczom tematu. To tytuł, który daje do myślenia i zachęca, by puścić wodze wyobraźni, bo dzisiejszy świat temu sprzyja.

Kinga Żukowska
(kinga.zukowska@dlalejdis.pl)

Grzegorz Brona, Ewelina Zambrzycka, „Człowiek. Istota kosmiczna”, Znak, 2019.