„Dziewczyna z Krakowa” –recenzja

Akcja książki „Dziewczyna z Krakowa” rozpoczyna się przed II wojną światową. Rita to młoda studentka prawa, która dąży do realizacji swoich marzeń o sławie i karierze. Jej poukładane życie drastycznie się zmienia, gdy wybucha wojna. Jako Żydówka trafia do getta i cierpi z powodu rozstania z rodziną, której już nigdy nie zobaczy. Rita walczy o przetrwanie. Chce za wszelką cenę żyć. Dzięki własnemu sprytowi udaje jej się przetrwać wojnę. Nie omijają jej: okrucieństwa, ból, troski i niekończące się obawy. Jest świadoma tego, że ma szczęście, bo z innymi wojna obchodziła się dużo gorzej. Jako młoda Żydówka nie miała dużych szans na przeżycie, jednak zmieniła tożsamość i pod fałszywym nazwiskiem stała się Niemką. Była bardzo blisko wroga i dzięki temu przetrwała. Jest bardzo inteligentna, silna i zdeterminowana. Potrafi poradzić sobie w trudnych sytuacjach.

Sztukę przetrwania opanował również Tadeusz, który nastawiony na to, by przeżyć zrobił wszystko. Często nie postępował w moralny sposób, jednak pozwoliło mu to mieć lepsze życie niż przed wojną. Nawiązał wiele kontaktów z bardzo wpływowymi ludźmi i wiedział, kiedy kłamać. Autor w żaden sposób nie ocenia Tadeusza lecz sprawia, że obserwujemy jego losy z wielu perspektyw.

Bardzo ważnym elementem powieści są tajemnice, które towarzyszą głównym bohaterom. Jedną z nich przekazał Ricie towarzysz z getta. Kolejną zdradził Tadeuszowi jego umierający pacjent. W książce „Dziewczyna z Krakowa” jest dużo tajemnic, a każda z nich w inny sposób wpływa na decyzje podejmowane przez głównych bohaterów.

Książka została podzielona na sześć obszernych rozdziałów. Autor przedstawia niezwykle smutny obraz, sprawiając jednocześnie, że emocje towarzyszące podczas czytania zaskakują i skupiają na sobie całą uwagę. Stworzony przez niego klimat sprzyja uwypukleniu wszystkich negatywnych zjawisk, z jakimi kojarzy się wojna. Alex Rosenberg koncentruje uwagę czytelnika również na polityce i filozofii. Autor opisuje okrucieństwa wojny. Kładzie nacisk na śmierć i ból po stracie bliskich, wszechobecną biedę, pustkę i poczucie bezradności.

Rosenberg zabiera czytelnika w niezwykłą literacką podróż, dzięki której można poznać nowe miejsca, zgłębić ludzkie uczucia i doświadczyć bardzo ważnych wydarzeń historycznych. Dzięki niezwykłej wyobraźni i dużej wiedzy jest w stanie zaoferować zaskakujące zestawienie tematów, które wielokrotnie szokują i skłaniają do refleksji. Bez opisywania drastycznych szczegółów sprawia, że wyobraźnia pracuje na najwyższych obrotach przenosząc czytelnika w wojenną rzeczywistość. Fakt, że Rosenberg opierał się na wojennych doświadczeniach ludzi, których znał, sprawia, że wydarzenia zawarte w książce stają się jeszcze bardziej wiarygodne, a całą powieść czyni godną uwagi.

Patrycja Zajkowska
(patrycja.zajkowska@dlalejdis.pl)

Alex Rosenberg, „Dziewczyna z Krakowa”, Gliwice, Wydawnictwo Helion, 2018 rok.