„Gosia i Janek. Tajemnicze kamienie” – recenzja

Są takie książki, które przypominają letni podmuch wiatru – świeże, lekkie, ale z tym nieuchwytnym dreszczykiem zapowiadającym coś niezwykłego. Małgorzata Rogala – znana dotąd głównie z mrocznych, inteligentnych kryminałów dla dorosłych – z powodzeniem weszła na zupełnie inne literackie terytorium, tworząc książkę dla młodszych czytelników, która zachwyci jednak również ich rodziców i opiekunów. „Gosia i Janek. Tajemnicze kamienie” to opowieść pełna przygód, zagadek, humoru i dziecięcej odwagi – taka, która rozbudza ciekawość, bawi, ale też mądrze mówi o wartościach.

Bliźnięta – Gosia i Janek – dowiadują się od swoich rodziców, że w wakacje nie pojadą nad morze, ale do Pełni. Dzieci są niezadowolone z tego faktu i przekonane, że to będą najgorsze wakacje w ich życiu. Okazuje się jednak, że rzeczywistość bywa niesamowicie zaskakująca. Gosia i Janek poznają przyjaciół – Hanię i Piotrka – a na dodatek są świadkami przedziwnej rozmowy prowadzącej do pewnej tajemnicy, w której główną rolę pełnią tytułowe kamienie. Dzieci nie spoczną, póki nie rozwikłają, rozpalającej ich wyobraźnię do czerwoności, zagadki.

Ta przygoda nie dzieje się gdzieś daleko, w egzotycznych krainach czy na kosmicznych planetach. Wszystko rozgrywa się w bardzo realnym, bliskim dziecku świecie – między podwórkiem, ogrodem, a domem. To świetny zabieg autorki – pokazuje, że magia i tajemnica mogą kryć się wszędzie, wystarczy uważnie patrzeć.

Styl Małgorzaty Rogali jest bardzo przystępny dla młodego czytelnika. Autorka pisze lekko, barwnie i z humorem – czasem rozbrajająco prosto, a czasem mrugając okiem do starszego czytelnika. Jej bohaterowie mówią jak prawdziwe dzieci – nie są przesłodzeni, nie są sztucznie „mądrzy ponad wiek”. Mają swoje wady, czasem się kłócą, bywają zazdrośni, ale przede wszystkim – są bardzo autentyczni. To dzieci, z którymi łatwo się zaprzyjaźnić, a jeszcze łatwiej im kibicować. To dzieci podobne do naszych pociech.

Ciepło tej książki nie wynika tylko z letniego klimatu i uroczych opisów przyrody, ale z relacji – między dziećmi, między nimi a dorosłymi, a także z pojawiających się w tle wartości: zaufania, lojalności, uczciwości i odwagi. Rogala nie moralizuje – ona po prostu pokazuje, że warto być dobrym, ciekawym świata i odważnym, nawet gdy nie wszystko jest jasne i łatwe.

„Gosia i Janek. Tajemnicze kamienie” to lektura idealna dla dzieci w wieku 7–12 lat, choć z powodzeniem mogą sięgnąć po nią i młodsi, i starsi. Świetnie sprawdzi się jako książka do wspólnego czytania – z klasą, z rodzicem, z rodzeństwem, ale także jako samodzielna przygoda – bo historia wciąga i nie puszcza aż do ostatniej strony. Książka może być też punktem wyjścia do rozmów o przyjaźni, odwadze, poświęceniu.

Jedyne, co mnie – może nie zawiodło – ale wzbudziło odczucie deja vú, to ilustracje. Pan Łukasz Silski ma bardzo wyraźną, młodzieżową i świetną kreskę, ale ilustruje chyba wszystkie pozycje dla dzieci wydawane przez Skarpę Warszawską i czasem odnoszę wrażenie, że przez to wszystkie książki są do siebie podobne. Niedawno recenzowałam „Tajemnicę higienistki Wacik” oraz „Wehikuł czasu. Przygody psa Gryzaka” i mają one niemal identyczną szatę graficzną. Widać, że są dziełem tego samego autora, ale chociaż dobór kolorów na okładkach można byłoby zmienić. Jest to jednak coś mało istotnego, co absolutnie nie wpływa na odbiór przeczytanej opowieści.

Małgorzata Rogala udowodniła, że potrafi pisać nie tylko o zbrodniach i śledztwach, ale też o dziecięcej ciekawości świata. „Gosia i Janek. Tajemnicze kamienie” to książka pełna ciepła, inteligentnego humoru i emocji. Taka, która bawi i uczy, wzrusza i rozśmiesza, ale przede wszystkim – zostawia w sercu ślad.

Anna Stasiuk
(anna.stasiuk@dlalejdis.pl)

Małgorzata Rogala, „Gosia i Janek. Tajemnicze kamienie”, Skarpa Warszawska, Warszawa, 2025.