„Gra w kości” – recenzja

Elżbieta Cherezińska w tej książce zdecydowała się opisać równolegle losy Bolesława Chrobrego i Ottona III, zderzając ze sobą dwór piastowski i cesarski, a potem papieski. Ottona III poznajemy jako młodego człowieka, niemalże od urodzenia wychowywanego na przywódcę. Przyszłego papieża dręczy jednak poczucie znużenia. W wieku niespełna dwudziestu lat ma dosyć pełnienia swojej roli. Tymczasem sylwetka Bolesława Chrobrego zbudowana jest na zasadzie kontrastu w stosunku do młodego cesarza. Chrobry to władca w średnim wieku, miłośnik kobiet i ryzykowanych starć, człowiek sukcesywnie budujący potęgę swojego kraju, który potrafi wiele zaryzykować, ale także nie waha się przed niczym, by osiągnąć swój cel.

Cherezińska, na podstawie źródeł historycznych, stworzyła tętniące życiem sylwetki dwóch mężczyzn i ich popleczników, rekonstruując pieczołowicie lata 997-1002. Dzięki temu przyglądamy się działaniom, które zmierzają do zjazdu w 1000 roku w Gnieźnie, ale także budowaniu potęgi naszego kraju, ówczesnym intrygom politycznym, życiu codziennemu w średniowieczu. Dużo miejsca autorka poświęca silnej pozycji Kościoła, który miał ogromny wpływ na ówczesną politykę, bezlitośnie walcząc o utrzymanie swojej pozycji.

Po raz kolejny poświęcić trzeba kilka słów zachwytu temu, jak pisarka potrafi 
w niepowtarzalny sposób łączyć fikcję z prawdą historyczną, tworząc opowieści jednocześnie świetne literacko, ale także rekonstruujące wydarzenia historyczne bez przekłamań. Dodatkowo Cherezińska umiejętnie tworzy bardzo uniwersalne opowieści: wojna o wpływy, polityczne intrygi, zdrady, utrata wartości na rzecz bogactwa i wpływów. To wszystko jest bardzo uniwersalne i mocno rezonuje ze  współczesnym odbiorcą.

„Gra w kości” jest opowieścią o władzy, o tym, jak wiele jeden człowiek jest w stanie dla niej poświęcić, ale także o zwyczajnych ludziach mielonych przez żarna wielkiej polityki. Wypełniona postaciami historycznymi i fikcyjnymi, monumentalna opowieść polityczna, pełna życia i rozmachu, od której nie można się oderwać.

Małgorzata Tomaszek
(malgorzata.tomaszek@dlalejdis.pl)

Elżbieta Cherezińska, „Gra w kości”, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań, 2025.