Gra, w której wszyscy oszukują

„Katarzyna Wielka. Gra o władzę” Ewy Stachniak mnie osobiście oczarowała. Mocno osadzona w historycznych realiach, a przy tym niepozbawiona literackiej fantazji i finezji, historia carycy Katarzyny Wielkiej pozwala zapomnieć o jesiennej chandrze na długie godziny.

Młodziutką Barbarę, narratorkę i jednocześnie naszą przewodniczkę po świecie dworskich intryg, poznajemy w przełomowym dla niej momencie – jako niewinne dziecko przeprowadza się wraz z rodzicami do Rosji. Jak bardzo ta emigracja wpłynie na jej życie, będziecie mieli okazję przekonać się, podążając za Barbarą wprost do carskich komnat.

Ewa Stachniak z rzadko spotykanym kunsztem odmalowuje portret Katarzyny – na pozór niewinnej i łagodnej, w rzeczywistości jednej z najpotężniejszych kobiet w historii, którą okrzyknięto Wielką. W książce daje się wyczuć ciężką atmosferę, przesyconą nieufnością, zdradą, nieustającą walką o władzę. Język „Katarzyny Wielkiej. Gry o władzę” działa na wyobraźnię, podsuwając obrazy mroczne, pełne niebezpieczeństw czających się w cieniu, ociekające obłudą i fałszem.

Ta książka z pewnością spodoba się tym, których urzekł styl i tematyka powieści Philippy Gregory. Choć w powieści Stachniak brakuje elementu magicznego, z pogranicza rzeczywistości i fikcji, to jednak sięgając po książkę, wyczułam podobieństwo między tymi dwiema autorkami.

To, na co warto zwrócić uwagę, to fakt, iż autorka wiedzę o XVIII-wiecznej Rosji i o życiu na carskim dworze czerpała z licznych publikacji, wiele czasu poświęciła także biografiom samej Katarzyny. W książce swoje pięć minut ma także Stanisław August Poniatowski – bardzo interesująco przedstawiony, choć szkoda, że ten wątek rozmył się pod koniec powieści.

Na pierwszych stronach książki dowiadujemy się, że życie to gra, w której wszyscy oszukują i jest się pod stałą obserwacją. Mocne słowa, które idealnie oddają klimat „Katarzyny Wielkiej”. Z pewnością sięgnę po kolejne książki Ewy Stachniak, a tymczasem polecam powieść o rosyjskiej carycy.

Agata Podgajska
(agata.podgajska@dlalejdis.pl)

Ewa Stachniak, „Katarzyna Wielka. Gra o władzę”, Znak literanova, Kraków 2012