„Guma Niny Simone” – recenzja

Wszystko zaczęło się 1 lipca 1999 roku w Wielkiej Brytanie, gdy legendarna artystka Nina Simone dała wyjątkowy koncert.  Zostawiona na fortepianie guma do żucia, zabrana przez muzyka Warrena Ellisa, stała się jego relikwią. Zawinięta w sceniczny ręcznik Simone, towarzyszyła muzykowi przez kolejne dwadzieścia lat – jako talizman, pamiątka, totem. Z kolei w 2019 roku kolejna legenda muzyki –  Nick Cave – organizowała w Kopenhadze wystawę zatytułowaną „Stranger Than Kindness”. Cave poprosił Ellisa o jakiś eksponat. Wtedy też wspólnie zadecydowali, że guma Niny Simone idealnie pasuje do charakteru wystawy, co więcej zdecydowano się odlać gumę ze srebra i złota, co dodatkowo podkreśliło wyjątkowy charakter niecodziennej pamiątki.

„Guma Niny Simone” to książka, która zdecydowanie nie trafi do każdego. Tytułowy przedmiot staje się pretekstem do rozważań, w czasie których towarzyszymy narratorowi w jego sentymentalnych podróżach. Warren Ellis – muzyk, australijski skrzypek, multiinstrumentalista i kompozytor, związany z formacją The Bad Seeds, zabiera nas ze sobą w przeszłość, badając swoje korzenie, ale także osobiste relacje z różnymi, ważnymi dla niego przedmiotami. To także wciągająca autobiografia muzyczna, pełna odniesień, pokazująca korzenie muzyka, jego inspiracje,  przebieg procesu twórczego, zmagania się z tak trudną materią, jaką jest muzyka.

Nie po raz pierwszy w literaturze przedmiot staje się punktem wyjścia do eseistycznych rozważań nad charakterem ludzkich relacji, skomplikowanego procesu artystycznego czy też wejrzenia w głąb siebie. Ellis Warren ma jednak tę rzadką umiejętność pisania w sposób, który porusza i sprawia, że nie mamy wrażenia obcowania z czymś napuszonym lub wtórnym. Historie przez niego opowiadane tworzą niezwykły patchwork ludzkich relacji, powiązań, inspiracji. To historia artysty, który oddaje hołd innym artystom i chyba przez to jest tak niezwykła i poruszająca.  

Małgorzata Tomaszek
(malgorzata.tomaszek@dlalejdis.pl)

Ellis Warren, „Guma Niny Simone”, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa, 2024.