„Jak mówić NIE” - recenzja

Czym są słynne granice, o których bardzo często słyszymy? Dlaczego ich brak wypływa zarówno na nasze relacje, jak i samopoczucie? O tych aspektach dowiemy się z książki Michelle Elman.

„Jak mówić NIE - o wyznaczaniu granic, w relacjach, w szkole i w Internecie” to wyjątkowy podręcznik po mapie naszych emocji, stanów i uczuć. Autorka jest absolwentką psychologii, a także posiada liczne kwalifikacje, w tym Mistrza Neuro-Lingwistycznego Programowania (NLP), Mistrza Coachingu NLP, Mistrza Time Line Therapy i Mistrza Hipnoterapii, do tego, aby przeprowadzać nas przez zakamarki psychologicznych labiryntów mózgu. W swojej publikacji koncentruje się nad odpowiedzią na potrzebę budowania zdrowych relacji zarówno w życiu codziennym rzeczywistym, ale także w przestrzeni wirtualnej, która tak bardzo stała się częścią niejednego z nas. Wyjaśnia, czym są granice każdego człowieka i dlaczego są one tak bardzo istotne. Pokazuje jak ich brak, wpływa na nasze samopoczucie i kontakty międzyludzkie. Autorka podkreśla, że aby chronić siebie przed emocjonalnym wyczerpaniem, nadmiernym obciążeniem czy wykorzystywaniem przez innych, powinniśmy doskonale poznać swoje możliwości. Bardzo obrazowo opisuje, że przejmowanie emocji, stanów czy uczuć innych ludzi jest jak noszenie dwóch plecaków naraz. Przecież każdy z nas niesie swój, a dołożenie kolejnego bagażu na pewno nas wyczerpie, natomiast nasz znajomy czy przyjaciel nie nauczy się nigdy zaopiekowania się swoimi własnymi emocjami. Zamiast noszenia balastu za drugą osobę, możemy ją dopingować w działaniu lub pokazać jak poprawić paski w plecaku, aby było odrobinę wygodniej i łatwiej. Ten metaforyczny przekaz bardzo trafia w sedno, bowiem niezwykle często zdarza się, że chcemy drugą osobę wyręczyć w wielu kwestiach, uważając, że to dla niej najlepsza pomoc. Nic bardziej mylnego. Zdolność mówienia „nie” jest fundamentalna, ale niestety niełatwa. Szczególnie w świecie, który często gratyfikuje nadmierną uległość czy dostosowanie się do potrzeb innych.

Książka została napisana bardzo lekkim, przystępnym językiem bez naukowych konstrukcji. Dzięki temu jest ona adresowana do dużej grupy odbiorców, w różnym wieku. Znajdziemy w niej także liczne przykłady z życia zarówno autorki, jak i pacjentów. Bardzo wartościowe są techniki, które pomagają w skutecznym komunikowaniu swoich potrzeb. Dla mnie osobiście istotną kwestią były również wskazówki, jak radzić sobie z poczuciem winy lub niepokojem związanym z odmawianiem innym osobom. Zawsze miałam z tym trudność. Przez ostatni czas poznałam swoje mechanizmy, które mną kierowały, aby tak postępować, a słowa autorki wyjątkowo mocno osadziły się we mnie. Bez wątpienia wartością dodaną poradnika są piękne ilustracje Sary Tomate.

Przewodnik Michelle Elman po meandrach naszej emocjonalności jest cennym źródłem dla osób, które mają trudność z asertywnością. Elman podkreśla, że wyznaczanie granic nie jest egoizmem, lecz troską o siebie i swój dobrostan. Pamiętajcie także o najważniejszym wniosku: każda osoba ma prawo do odmowy – bez potrzeby usprawiedliwiania swoich decyzji czy próby zadowolenia innych kosztem własnych potrzeb.

Joanna Sieg-Ulanowicz
(joanna.sieg-ulanowicz@dlalejdis.pl)

Michelle Elman, „Jak mówić NIE - o wyznaczaniu granic w relacjach, w szkole i w Internecie”, Wydawnictwo Znak, Kraków, 2024.