Kobiety podczas II wojny światowej - ofiary czy tyranki?

Kompendium wiedzy o kobietach w czasach nazizmu za panowania Hitlera – tak w najprostszy sposób określić można książkę „Sprawczynie” Kathrin Tompisch. Autorka obrała sobie za cel udowodnienie winy uczestnictwa w zbrodniach wojennych i przeciw ludzkości właśnie kobietom. Dzięki zebranym informacjom, sprawdzonym danym i własnej wiedzy autorka przedstawia nam prawdziwą twarz wielu niemieckich kobiet, którym daleko było do niewinności.

Kathrin Tompisch wyjaśnia pojęcie sprawczyń jako będących sympatyczkami, współsprawczyniami, osobami czerpiącymi korzyści z pogwałcania praw innych, donosicielki oraz jednostki o biernej lub obojętnej postawie. Dowodzi, iż na każdym etapie działalności kobiety posiadały świadomość charakteru ideologii państwa i czynnie uczestniczyły w jego realizacji pomimo tego, że na każdym etapie posiadały możliwość sprzeciwu, sabotażu bez poniesienia większych konsekwencji. Dzięki lekturze „Sprawczyń” możemy także zapoznać się z biografiami wielu kobiet, zarówno tych oskarżonych jak i uniewinnionych, które również zasługiwały na karę. Biografie te są umieszczane kolejno po kilka w każdym z rozdziałów.

Treść „Sprawczyń” nie jest jedynie stronniczą opinią autorki. Kathrin Tompisch sięga do konkretnych dokumentów, zarządzeń, przytacza treść bardzo szczegółowych i obszernych statystyk. To przerażające świadectwo ukazuje zbrodniczą działalność kobiet III Rzeszy. Cała bibliografia, z której korzystała, umieszczona jest na końcu książki. Należy więc cenić ją wysoko przede wszystkim dzięki jej walorom naukowym, niezwykle cennym dla wszystkich historyków.

„Sprawczynie” to nie jest książka lekka i przyjemna. Dotyka tematyki II wojny światowej, więc jak wiele jej podobnych pozycji, mrozi krew w żyłach, otwiera oczy na ogrom zatajonych wcześniej w podręcznikach do historii problemów. Kobiety, pomimo nazywania ich „słabą płcią”, okazały się w wielu przypadkach niezbędnymi trybikami w śmiercionośnej maszynie wojennej. Wieloaspektowe ukazanie ich roli, często zaciętości i bezduszności sprawia, że książka Kathrin Tompisch jest pozycją jedyną w swoim rodzaju, obowiązkową dla każdego historyka i pasjonata II wojny światowej.

Joanna Swojak
(joanna.swojak@dlalejdis.pl)

Kathrin Tompisch, „Sprawczynie”, Prószyński i S-ka, Warszawa, 2012