Truizmem byłoby napisać, że Kołakowski był niezwykłą postacią. Wykładowca oksfordzki, filozof, kawaler Orderu Orła Białego, myśliciel, autor wielu publikacji, mistrz dla kilku pokoleń filozofów, pisarzy, polityków. Z kolei Zbigniew Mentzel jest autorem kilku publikacji z tekstami Kołakowskiego oraz twórcą niesamowitego wywiadu – rzeki, stanowiącego zapis niezwykłej rozmowy z tym myślicielem.
W „Czytaniu świata” autorowi udało się pokazać dokładnie i wnikliwie każdy etap życia swojego bohatera, w tym także te lata, o których sam Kołakowski wspomniał niechętnie, co składa się na pozycję dobrze opracowaną i naprawdę wielowymiarowo ukazującą postać filozofa. Mentzel dobitnie pokazuje ewolucję poglądów, zmiany w myśleniu, ale także nieustanną pracę nad sobą, jako proces ciężki i żmudny, któremu ciągle poddawał się Kołakowski, nieprzerwanie pracujący nad sobą i swoim postrzeganiem świata.
Czynnikiem wzbogacającym całość są analizy tekstów filozofa, przytaczane fragmenty korespondencji, a także relacje przyjaciół i znajomych. Dzięki nim udało się stworzyć nie tylko monumentalną biografię, ale także książkę naprawdę wnikliwie traktującą swojego bohatera. Kołakowski ukazany jest nie tylko w świetle swoich dokonań na polu filozoficznym czy też literackim, ale także jako człowiek głęboko zainteresowany drugim człowiekiem, ceniący sobie przyjaźń, lubiący kontakt z innymi, potrafiący przełożyć filozofię na zachowanie i postępowanie innych. Ktoś, kogo nie można nazwać inaczej, niż prawdziwym humanistą.
„Czytanie świata” pozwala nie tylko na lepsze zrozumienie postaci Kołakowskiego, ale także stanowi świetną wycieczkę w przeszłość ukazującą skomplikowane lata powojenne i kolejne dziesięciolecia wymuszające na ludziach trudne wybory, stawiające ich w położeniu nie do pozazdroszczenia.
Małgorzata Tomaszek
(malgorzata.tomaszek@dlalejdis.pl)
Zbigniew Mentzel, „Kołakowski. Czytanie świata”, Znak, Kraków 2020
Komentarze