Kosmiczna wyprawa

Eduardo Mendoza to wybitny współczesny pisarz hiszpański, którego pokochali polscy czytelnicy. Jest laureatem prestiżowej nagrody galaktycznej Premio Planeta. Jego najnowsza nawiązuje do stylu wspaniałej trylogii: Przygody fryzjera damskiego, Sekret hiszpańskiej pensjonarki oraz Oliwkowy labirynt. Mendoza to pisarz nietuzinkowy, a jego teksty mogą być interpretowane na wiele różnych sposobów.

W „Prześwietnym raporcie kapitana Dosa” czytelnik porusza się wraz ze współpasażerami w przestrzeni międzyplanetarnej na pokładzie statku wystylizowanego na wzór since fiction. Kapitanem statku i przywódcą załogi jest Horacio Dos, który sam nie zna współrzędnych miejsca, do którego zmierza (ze względów bezpieczeństwa mogą mu one zostać ujawnione dopiero pod koniec podróży). Codzienne raporty kapitana z pracy wykonywanej przez niego i jego załogę to treść tej niesamowicie kosmicznej powieści. Załoga promu kosmicznego nie składa się z osób kompetentnych i przygotowanych technicznie. Są to jedynie Upadłe Kobiety, Nieobliczalni Staruszkowie i Przestępcy, czyli coś w rodzaju kolonii karnej. Wszyscy bohaterowie podróżują po zakątkach galaktyki, zawijając do różnych stacji kosmicznych. Przeważnie każdy z takich postojów przynosi więcej katastrof niż korzyści. Poza powyższymi problemami kapitan Dos musi uporać się  z poważnymi brakami żywności, ubytkiem artykułów kosmetycznych, roszczeniami niektórych kobiet, buntem załogi oraz spożywaniem za dużej ilości napojów alkoholowych i innych substancji toksycznych przez pasażerów.

Powieść Eduardo Mendozy to spisywany skrzętnie dziennik pokładowy z niecodziennej wyprawy. To także satyra, wyśmiewająca pozorny ład i porządek współczesnego świata. Czytelnik odkrywa, w jak prosty sposób kontrola nad życiem i wszystkimi jego aspektami może wymknąć się spod kontroli. Ludzie to jednostki ślepo zapatrzone w postęp. Autor wyśmiewa także nasze pozorne pozbywanie się problemów poprzez przykrywanie ich kolejnymi warstwami pozorów. Dzięki temu jesteśmy jak kapitan Dos – niepewni przyszłości i nie wiedzący, dokąd dalej zmierzać. Najlepsze w powieści Mendozy jest to, że pisząc o sprawach pozornie poważnych, robi to z ogromnym poczuciem humoru, przyprawia pikanterią, ubarwia i koloryzuje.

Eduardo Mendoza to autor posiadający wielki talent połączony z prostym przekazem. Jego pomysły wielu osobom mogą wydawać się dziwne i nie do przetrawienia, ale za to właśnie go polubiłam i mogę polecić książkę wszystkim osobom szukającym czegoś unikatowego – tak jak ja.

Joanna Swojak
(joanna.swojak@dlalejdis.pl)

Eduardo Mendoza, „Prześwietny raport kapitana Dosa”, Znak, Kraków 2012