„Kosmos. 10 rzeczy, które należy o nim wiedzieć” – recenzja

„Kosmos. 10 rzeczy, które należy o nim wiedzieć” to hipotezy, teorie, fakty i rozważania na temat kosmosu zamknięte w niewielkiej, choć obszernej w wiedzę, książce. Wielu czytelników fizyka z pewnością przerosła już w szkole, zanim nawet mieli możliwość zapoznania się z astrofizyką. Książka jest jednak pozycją popularnonaukową, dzięki czemu z pozoru trudna, wręcz abstrakcyjna wiedza, staje się przystępna i mimowolnie zmusza do głębszych przemyśleń.

Autorka lektury, dr. Becky Smethurst, jest nie tylko uznaną badaczką, ale ogromną pasjonatką nauki, która co niezwykle chwalebne, pragnie przekazać swój entuzjazm do odkrywania świata innym. Dr. Smethurst pracuje jako astrofizyczka, badaczka ukochanych czarnych dziur, ale również dzieli się swoją wiedzą ze studniami Uniwersytetu Oxfordzkiego, na którym jest wykładowczynią. Prowadzi również kanał na w serwisie „YouTube”, na którym co tydzień opowiada oczywiście o kosmosie. Jej zapał, miłość do astronomii i wszechświata nie bez powodu doceniło ponad 300 tysięcy subskrybentów. Z całą pewnością przekonacie się o tym w trakcie lektury!

Książka, która jeszcze kilka lat temu, według autorki, miała nigdy nie powstać, przedstawia jedne z najbardziej uznanych, jak i popularnych teorii o kosmosie. Na nowo kształtuje, zazwyczaj niewielką wiedzę przeciętnego człowieka, na temat czasu i przestrzeni, wszechświata, jego powstania i wpływu na nas. Autorka łamie stereotypy kluczowych wydarzeń na przestrzeni 14 miliardów lat. W 10 rozdziałach pisze m.in.  o powstaniu Słońca, Księżyca, o tym co stanie się z Drogą Mleczną w bardzo odległej przyszłości. Porusza również, z pozoru, nieco bardziej przyziemne tematy jak zorze polarne. Może zaskoczyć Was, że nawet piękniejsze niż na Ziemi, występują one np. na Jowiszu. „Kosmos. 10 rzeczy, które należy o nim wiedzieć” porusza także jedną z najbardziej intrygujących kwestii - życie pozaziemskie i egzoplanety. Tu również czytelnicy mogą zostać wprowadzeni w zdumienie. Książka, wątpliwe dla wielu, życie poza Ziemią, przedstawia w nowym świetle. Dr. Smethurst opisuje również eksplorację kosmosu z punktu widzenia astronautów; wyzwania, które przed nimi stoją, a także przybliża historię człowieka w pozaziemskiej przestrzeni.

Lektura dostarcza wiedzę, która badana i rozważana jest od setek lat zarówno przez fizyków, jak i filozofów. Autorka naświetla intrygującą perspektywę naszego istnienia, a zakres naszej wiedzy zmusza do refleksji i nabrania pokory. Jako ludzie jesteśmy bowiem, niezwykłym, ale tylko ułamkiem energii Wielkiego Wybuchu. Dr. Smethurst sama podkreśla, że przedstawione przez nią w książce teorie kiedyś mogą okazać się absurdem. Zachęca jednak odbiorców do stałego zadawania pytań, walki o dziecięcą ciekawość, którą traktuje jak siłę napędową nauki. Pisząc o rzeczach „nie z tego świata” pomaga zrozumieć ziemskie życie. Już pierwsze strony pozycji przepełnione są fascynacją autorki nauką, cudownością świata.

„Kosmos. 10 rzeczy, które należy o nim wiedzieć” uczy, zadziwia i otwiera oczy na wiele aspektów życia codziennego. Zafascynuje nie tylko laika, ale również pasjonata fizyki. Autorka bowiem przedstawia inne, niż znamy z podręczników, spojrzenie na naukę. Choć książka oczywiście obfituje w naukową terminologię, dr. Smethurst wyjaśnia trudne zagadnienia posługując się również licznymi, często zabawnymi, porównaniami i metaforami zrozumiałymi dla każdego. Teorie I. Newtona czy A. Einsteina wyjaśnia na przykładzie piłek i trampoliny, światło galaktyki tłumaczy korzystając z mechanizmów soczewek kontaktowych. Każdy czytelnik znajdzie więc w lekturze coś dla siebie. Jeśli po jej przeczytaniu nie sięgnie po naukowe pozycje, na pewno zastanowi się nad światem, w którym żyje; niebem, które widzi, a punkt widzenia autorki pomoże zrozumieć, że nasze miejsce we wszechświecie zależy właśnie od perspektywy.

Olga Ostrowska
(olga.ostrowska@dlalejdis.pl)

Becky Smethurst, „Kosmos. 10 rzeczy, które należy o nim wiedzieć”, MARGINESY, Warszawa, 2021