"Kraków niezłomnych 1946" - recenzja

XX wiek przyniósł Polsce dwie wojny oraz okupację: najpierw niemiecką, potem radziecką. Ci którzy walczyli przeciw nazistom, teraz mieli innego wroga: komunistycznego kolosa, który marzących o wolnej Polsce uznał za wrogów i element zagrożenia. Książka Pawła Słomiaka "Kraków niezłomnych 1946" przedstawia tylko niewielki wycinek z działalności żołnierzy wyklętych, skupiając całą akcję w Krakowie i ze szczegółami opisując odbicie sześćdziesięciu czterech więźniów politycznych z więzienia św. Michała przy ulicy Senackiej. Była to jedna z najbardziej spektakularnych akcji polskiego podziemia zbrojnego, gdyż wszystko odbyło się bez jednego wystrzału.

Paweł Słomiak zapoznaje czytelnika z głównymi bohaterami, którzy są młodzi, pełni werwy, ideałów i zapału do działania. "Młody", "Ostry", "Roman" to przyjaciele: każdy z nich pracuje, każdy ma jakieś pasje, marzenia i plany. Czasami reagują zbyt nerwowo i energicznie, nie myśląc o konsekwencjach swojego postępowania, ale jak wszyscy wiemy taki jest przywilej młodości, nawet w tak trudnych czasach, w jakich przyszło żyć naszym bohaterom. Akcja tej niewielkiej objętościowo książki toczy się wokół przygotowań do samej akcji odbicia więźniów z więzienia św. Michała, samej akcji oraz wszystkiego, co zdarzyło się bezpośrednio po niej. W międzyczasie ruszamy z bohaterami na mecz piłkarski, albo towarzyszymy im podczas randek, by następnie być świadkiem wykonywania wyroków śmierci w imieniu Armii Krajowej przez ludzi z grupy "Siekiery". Tutaj zwykłe życie i rozterki przenikają się z szarą i bolesną rzeczywistością.

Paweł Słomiak w książce "Kraków niezłomnych 1946" w prostej i przyjemnej dla czytelnika formie przedstawił fragment polskiej historii. Książkę czyta się niczym powieść obyczajową z elementami historycznymi, ale kiedy wszystko się kończy czujemy pewien niedosyt. Brakuje zamknięcia niektórych wątków, a przynajmniej rozdziału, który przybliżyłby nam losy przedstawionych przez autora osób. Pamiętajmy bowiem, że postacie przewijające się przez karty powieści istniały naprawdę i warto byłoby poznać, nawet w skrótowej formie, ich biografie. Irena Odrzywołek, Stanisław Krejcza, "Mściciel", "Siekiera", "Ogień", "Ikar": warto poznać ich losy, zwłaszcza, że nikt z nich nie doczekał tego o co walczyli, wolnej i niepodległej Polski!

Anna Wasyliszyn
(anna.wasyliszyn@dlalejdis.pl)

Paweł Słomiak, "Kraków niezłomnych 1946", Gdynia, Novae Res, 2016