Losy ulubienicy króla

Autorka prowadzi czytelnika przez najważniejsze etapy życia Nell, okraszając je ciekawostkami historycznymi i teatralnymi z ówczesnej XVII-wiecznej Anglii, a także fikcją literacką budowaną na domysłach dotyczących losów bohaterki.

Tytułową ladacznicą jest Nell Gwynn, której historia przypomina opowieść o Kopciuszku (oczywiście pomijając kwestie moralności). Czytelnik poznaje ją jako młodą dziewczynę zmuszaną przez matkę - alkoholiczkę do ciężkiej pracy przy sprzedaży ostryg. Życie młodej Nell nie jest łatwe, nie raz cierpi głód oraz doskwiera jej przemęczenie, a w dodatku żyje w obskurnych warunkach małego mieszkanka. Jednak pewnego dnia jej los poniekąd się odmienia, trafia z pomocą ukochanej siostry do domu publicznego, w którym ma raczyć gości swoim towarzystwem w zamian za mieszkanie. Pomimo, iż teraz nie brak jej jedzenia oraz ciepłego kąta do spania, jej codzienność wypełniona jest bólem i poczuciem nieszczęścia. Aż do momentu, gdy poznaje grupę aktorów, których sceniczne opowieści porywają jej serce. Punktem zwrotnym w jej życiu i jak się okaże karierze, jest zatrudnienie się w teatrze jako sprzedawczyni pomarańczy. Miłość do teatru popycha ją w stronę aktorstwa. Jej uroda, talent komediowy, a także uroczy sposób bycia sprawiają, że publika jest nią co raz bardziej oczarowana, a zamożni panowie marzą o posiadaniu jej wdzięków na wyłączność. Nell oczywiście postanawia to wykorzystać i trafia do królewskiej sypialni, a jej życie zmienia się całkowicie.

Książka „Królewska nierządnica” jest swoistym połączeniem powieści romansowej i historycznej, ale odnajdziemy w niej także wątki kojarzone z kryminałem, sensacją, czy powieścią obyczajową. Próba konkretnej klasyfikacji gatunkowej tej książki, byłaby więc zbyt dużym jej uproszczeniem. Powieść obfituje w erotyczne opisy życia i preferencji seksualnych ówczesnych Anglików. Czasem były one zbyt dosadne, a wręcz brutalne. Jednakże wydaje mi się, że nakreślone w rzetelny, autentyczny i pozbawiony patosu i romantyzmu sposób, wzbogaciły tę powieść prawdą. Prawdą, która mimo, że brutalna i trudno czasem przez nią przebrnąć bez nieprzyjemnego wzdrygnięcia, jest nadal prawdą, a to największa z zalet. Niniejszy wstrząs wynika zapewne z tego, iż czytelnicy są przyzwyczajeni do pięknych, subtelnych i rozanielonych opisów scen erotycznych, w których seks jest nie tylko doświadczeniem fizycznym, zmysłowym, ale także niemal duchowym. Tu jednak został on ukazany w swojej najbardziej powierzchownej postaci, czyli związanej z czystym, biologicznym zaspakajaniem potrzeb seksualnych, bez patrzenia na kwestie moralności czy romantyzmu.

Kolejną poruszającą kwestią ujętą w „Królewskiej nierządnicy” jest przedmiotowe przedstawienie roli kobiety w ówczesnym świecie pełnym rozpusty. Momentami ciężko było czytać i pogodzić się z takim stanem rzeczy, ale przecież tak właśnie to wyglądało. Bohaterkę trudno jest poddać moralnej ocenie za jej sposób życia i podejście do własnej seksualności, którą widziała jedynie, jako narzędzie zaspakajania męskich potrzeb. Bo tak naprawdę niemal od narodzin nie znała innego sposobu na życie, a ludzie, których spotykała na swojej drodze, nie próbowali jej wyprowadzić z błędu.

To niesamowite, że autorce udało się stworzyć tak wiarygodną i wzbudzającą ambiwalentne odczucia postać. Nell jest bowiem, z jednej strony odrażająca ze względu na swoje lubieżne zachowania i brak skrępowania, a jednocześnie tak urocza i usilnie pożądająca jakichkolwiek okruchów szczęścia, że czytelnik nie może jej nie pokochać. Początek powieści wywołuje więc skrajne odczucia przez brutalne opisy pełne przemocy i erotycznych podniet, lecz dalsze losy bohaterki zostały osnute mgiełką spełniających się marzeń. Choć naiwność bohaterki bywała irytująca, to bez wątpienia jej kreacja literacka jest prawdziwym mistrzostwem.

„Królewska nierządnica” jest debiutancką powieścią Gillian Bagwell, ale niezwykle udaną.

Agnieszka Ziętek
(agnieszka.zietek@dlalejdis.pl)

Gillian Bagwell, „Królewska nierządnica”, Bellona, Warszawa 2012