„Między ustami a brzegiem pucharu” - recenzja

Na podstawie książki „Między ustami a brzegiem pucharu” nakręcono całkiem udany serial telewizyjny, ale muszę przyznać, że ta historia na zadrukowanych stronach w twardej oprawie smakuje wyśmienicie. Przypadkowe spotkanie dwojga ludzi generuje całą lawinę zdarzeń i sprawia, że oboje zmieniają się, pokornieją i otwierają na miłość. Maria Rodziewiczówna umieściła tę historię w czasach bardzo niespokojnych, kiedy pomiędzy Prusakiem a Polką nie może zaistnieć nic więcej poza nienawiścią.

Hrabia Wentzel to próżniak, bawidamek, człowiek, który gardzi polskim pochodzeniem swojej zmarłej matki. Jadwiga to panna dumna, pracowita, inteligentna i zaradna. Początkowo to tylko fascynacja, chęć wygrania zakładu i ciekawość determinują wszelkie działania Wentzla, ale powoli się to zmienia. Duża w tym zasługa Jana, brata Jadzi, którego przyjemny charakter, poczucie humoru i dobre serce potrafią zjednywać ludzi. Również Pani Tekla, choć z pozoru oschła i zasadnicza, w rzeczywistości troszczy się o tę całą gromadę i przyjmuje wnuka z otwartymi ramionami, potrafiąc czasami wypomnieć mu jego germańskie korzenie.

Jak w prawdziwym romansie znajdziemy tu miłość, przemianę, pojedynki, bale, ale autorka przemyciła tu także wiele elementów patriotycznych, walkę o zachowanie ziemi w rękach polskich, brata, który zginął na froncie i został pochowany w zbiorowej mogile na obczyźnie. Dialogi prowadzone przez naszych bohaterów są podszyte szczyptą ironii, są inteligentne, a riposty celne i dlatego czyta się je wyśmienicie: potrafią rozśmieszyć, oburzyć, ale nie pozostawiają nas obojętnymi. Kibicujemy tej miłości, która w wielu kręgach może wydawać się mezaliansem. Uczucie ponad podziałami zbliża do siebie dwa tak wrogie sobie narody. Może nie ma w tej książce niczego oryginalnego, porywającego, ale Maria Rodziewiczówna potrafi pisać ze swadą nawet o sprawach poważnych i dlatego warto sięgnąć po tę powieść, bo „między ustami, a brzegiem pucharu jeszcze wiele może się wydarzyć”.

Anna Wasyliszyn
(anna.wasyliszyn@dlalejdis.pl)

Maria Rodziewiczówna, „Między ustami a brzegiem pucharu”,  Kraków, Wydawnictwo MG, 2016