„Młody Lothar” – recenzja

Książka ta stanowi w pewnym sensie hymn do młodości, miłości, a także wolności w okrutnych czasach wojny. W momencie, gdy w Niemczech rozpoczęto prześladowania Żydów, przed głównym bohaterem tej książki – Lotharem – zamknęły się drzwi szkoły. Nie była to jednak najgorsza rzecz, jaka go spotkała. Jego ojciec zginął w obozie, a brat musiał uciekać z kraju. On sam został w Berlinie z matką, gdzie byli traktowani jako „gorsi” ludzie. Aby przeżyć, musiał kraść i oszukiwać w pokera. Musiał ponadto udawać twardego i odważnego, ale w środku nadal został wrażliwym chłopcem. Kilka razy uniknął spotkania z Gestapo, ale pewnego razu został zdradzony i wysłany do Auschwitz.

Jest to niezwykła historia dojrzewania i życia w berlińskim podziemiu w czasie II wojny światowej, gdzie Żydzi nie byli traktowani jak ludzie. Tytułowy bohater Lothar Orbach był jednym z synów w niemiecko-żydowskiej rodzinie. Gdy rozpoczął się czas prześladowań, miał zaledwie 14 lat. W 1942 roku, w samą Wigilię, gestapowcy przyszli po całą rodzinę, ale jemu  i matce udało się uciec. Przez cały czas musieli się ukrywać. Każdy znalazł schronienie w innym miejscu.

Książka ta przedstawia niezwykle poruszającą i wzruszającą historię, która w zwykłym świecie nigdy nie mogłaby się wydarzyć. Jednak rok 1942 nie był normalny, był wręcz koszmarem i niewyobrażalnym czasem dla nas żyjących. To była zupełnie inna rzeczywistość.

Trzeba zaznaczyć, że jest to powieść autobiograficzna, więc tytułowym bohaterem jest sam autor – Lothar Orbach, który żył w latach 1924-2008. Historię kilku lat życia, która została  przedstawiona w tej książce, pomagała mu spisać córka. Lektura wymaga wiele uwagi i skupienia, ale każda kolejna strona sprawia, że chcemy poznać dalsze losy głównego bohatera. Autor wspomina, że nie chciał skupiać się w niej jedynie na Holokauście, dlatego jego pobyt w obozie koncentracyjnym, to zaledwie kilka stron opisu.

„Młody Lothar” to książka, w której przeraża okrucieństwo, a także dramat całych rodzin. Jest to zdecydowanie historia, którą każdy powinien znać. Książka jest pełna szczegółów historycznych, ale jej wyjątkowość tkwi w tym, że jest to prawdziwa historia zwykłego chłopaka, któremu przyszło żyć w trudnych czasach. Powinniśmy zdecydowanie przeczytać tę pozycję, przynajmniej ku przestrodze na przyszłość.

Ewelina Makoś
(ewelina.makos@dlalejdis.pl)

Larry Orbach, Vivien Orbach-Smith, „Młody Lothar. Żydowski uciekinier w półświatku nazistowskiego Berlina”, Wydawnictwo Rebis, Poznań, 2024.