„Moje serce i inne czarne dziury” – recenzja

działa jak najlepsza gatunkowo herbata, wypita w mroźny dzień: rozgrzewa nie tylko ciało, ale i duszę czytelnika.

Szesnastoletnia Aysel obsesyjnie planuje własną śmierć. Od czasu, gdy ojciec dziewczyny dopuścił się śmiertelnej zbrodni, w wyniku której zginął miejscowy nastolatek, Aysel jest na językach całej lokalnej społeczności. Nastolatka czuje się wyobcowana i samotna. Matka dziewczyny, dostrzegając w spojrzeniu córki swoją smutną przeszłość, o której wolałaby szybko zapomnieć, traktuje ją z zimnym dystansem, a szkolni koledzy, w najlepszym razie, starają się unikać nieustannie smutnej, zamkniętej w sobie Aysel.

Nic więc dziwnego, że samotna nastolatka coraz częściej traktuje pojęcie śmierci, jako jedyną możliwość osiągnięcia upragnionej wolności, w końcu oderwania się od codziennego smutku i wyobcowania. Dziewczyna nieprzypadkowo trafia na portal, w którym przyszli samobójcy szukają zaufanego partnera do realizacji swojego mrocznego planu. Wspólnika, gotowego utrzymać ich wiernie przy raz podjętej decyzji o śmierci. Wszystko zmienia się jednak w dniu, gdy Aysel trafia na profil użytkownika FrozenRobot, a w rzeczywistości równie samotnego jak ona, nastoletniego Romana.

Wspólne planowanie własnej śmierci, częste rozmowy i przemyślenia głównych bohaterów, czy w końcu pochylanie się nad najbardziej wstydliwymi i niewygodnymi tematami, niesamowicie zbliża skrzywdzonych przez życie nastolatków. W końcu bowiem, we własnym towarzystwie, oboje doświadczają zupełnie innych uczuć od tych, które dotychczas nieustannie im towarzyszyły w codziennym marazmie życia. W miarę zbliżania się ustalonej daty samobójstwa, Aysel zaczyna zastanawiać się, czy śmierć to na pewno jedyne wyjście, na pozbycie się wspomnień trudnej przeszłości…

Jasmine Warga, pod przykrywką trudnej historii, jaką bez wątpienia pozostaje temat depresji i samobójstwa wśród nastolatków, oddała do rąk czytelnika, docelowo osiągającego dopiero wiek dojrzałości, opowieść niesamowicie mądrą, refleksyjną, zmuszającą do pochylenia się nad kwestiami niewygodnymi dla współczesnego społeczeństwa, nierzadko również zgodnie owianymi zmową milczenia. Bo przecież problem coraz powszechniejszej depresji, przez wielu wciąż uważany jest za chwilowy spadek nastroju człowieka, w żadnym wypadku nie jest zaś wynikiem choroby duszy.

Paradoksalnie historia, która u niejednego czytelnika wywoła mimowolne łzy wzruszenia pod powiekami, stanowi niesamowicie intensywną afirmację życia. Ocierając się bowiem niebezpiecznie o temat samobójstwa, śmierci o tyle niewdzięcznej, bo skrupulatnie i stopniowo planowanej, sukcesywnie wdraża również sceny dające nadzieję lepszego jutra, budujące wiarę w niespodziewaną poprawę życia czy w końcu uśmiechu złośliwego losu.

Autorka, operując lekkim, niemal młodzieżowym językiem, stworzyła opowieść, z jednej strony prostą i przystępną, którą pochłania się bez reszty, z drugiej zaś mocno refleksyjną, emocjonalną, w głównej mierze koncentrującą się na uczuciach i rozterkach bohaterów. Co istotne, autorka nie obciąża nadmiernie czytelnika ciężarem podjętych wątków, wręcz przeciwnie, stworzone przez nią postaci są na tyle zamknięte w sobie, że pewnych rzeczy czytelnik samodzielnie musi się domyślać. Jedyny minus to przewidywalne, niemal oczywiste zakończenie, które w żadnym wypadku nie zaskakuje czytelnika.

„Moje serce i inne czarne dziury” to wciągającą, intensywna, bardzo emocjonalna opowieść, która oprócz dobrze zarysowanego morału, pozostawia po sobie poczucie wiary w lepsze jutro oraz stopniowo kiełkującą w człowieku pewność, że w naszym życiu, mimo nieustannych trudności, wciąż wszystko jest możliwe.

Joanna Jagieła
(joanna.jagiela@dlalejdis.pl)

Jasmine Warga, Moje serce i inne czarne dziury, Warszawa ,Burda Książki, 2016.