Mroczne tajemnice starego Krakowa

Naczelną zasadą konstrukcyjną kryminałów pozostaje konieczność zaskakiwania czytelnika zwrotami akcji, niespodziewanymi zdarzeniami czy ujawnianiem najmroczniejszych sekretów bohaterów. Danie czytelnikowi możliwości rozwiązywania łamigłówek stanowi największą nagrodę od autora za to, że ktoś sięgnął po dany tytuł. Łączenie faktów, przypominanie sobie o bardziej współczesnych wydarzeniach, zwracanie uwagi na pozornie nieistotne szczegóły to istota wielkiej przyjemności, jakiej doświadcza czytelnik kryminałów. A „Poszukiwana”, choć widać w niej potencjał, to jednak jeszcze mocno odstaje od prawdziwych arcydzieł gatunku.

Szczególnie w przypadku kryminałów retro, intelektualne wyzwania stanowią oś gry, którą toczą między sobą autor i czytelnik. W czasach, gdy nikt nie słyszał o śladach genetycznych, a wszechobecne kamery miejskie nie rejestrowały życia ulicy, śledczy ze swoim notesem i znajomościami wśród lokalnych rzezimieszków stanowił główną siłę policji. Witold Korczyński wie, do kogo zwrócić się o pomoc w uzyskaniu informacji o życiu marginesu, do którego nie ma wstępu jako stróż prawa. Choć sam nie jest postacią kryształową, stara się prowadzić swoje śledztwa rzetelnie i profesjonalnie. Pewnie dlatego to właśnie do niego zwraca się Stanisław Wereszyński, który pragnie odnaleźć żonę. Anna zniknęła pewnego dnia i mąż podejrzewa, że jego ukochana po raz kolejny wdała się w miłosną przygodę z młodszym kochankiem. Postawiony pod ścianą i szantażowany Witold niechętnie podejmuje się poszukiwania kobiety, nie wiedząc, jak wygląda, jakie ma tajemnice i z kim się przyjaźni.

Kraków w 1904 roku nie był spokojnym miastem, o czym najlepiej wie inspektor Kurz. Na jego barkach spoczywa obowiązek wyjaśniania tajemniczych zbrodni, np. morderstwa młodego chłopaka, którego okaleczone ciało wyłowiono z Wisły. Niestety, jego informatorzy nie dysponują tak szeroką wiedzą o świecie przestępczym jak „przyjaciele” Korczyńskiego. Jednak Witoldowi zaprząta głowę zbyt wiele spraw jednocześnie, by angażować się w problemy kolegi. Tu morderstwo, tam porwanie. Na szczęście jeden trop zawsze prowadzi do następnego, a informatorzy dowiadują się więcej, niż jest od nich wymagane. No i ciekawe, że tajemnice samego Korczyńskiego wychodzą na światło dzienne właśnie teraz...

Bardzo trudno pisać o kryminałach, by nie zawrzeć w tekście żadnych spoilerów. Szczególnie w przypadku takiej książki jak „Poszukiwana” nie sposób streścić fabuły bez ujawniania kluczowych elementów, z których uważny czytelnik szybko złoży całość. Choć powieść Kochanowicz czyta się lekko, łatwo i przyjemnie, to jednak zdecydowanie brakuje w niej prawdziwej tajemnicy. Wszystkie wydarzenia układają się w zgrabną całość, nie ma ślepych uliczek, nie ma desperacji w poszukiwaniu prawdy, stąd wiadomo, że prowadzona przez niego sprawa zakończy się powodzeniem. Wprawdzie są ofiary, tajemnice i wielkie zło ukryte pod pozorem dobroczynności, jednak nie ma elementu gry, zaskoczenia, komplikacji. I z pewnością nie ma „drobiazgowo naszkicowanego Krakowa”. Zdania w większości złożone pojedynczo, które powinny dynamizować akcję, tu raczej wywołują u czytelnika wrażenie, że autorka jeszcze potrzebuje czasu, by nauczyć się dopasowywać styl do formy. I bardziej zacząć dbać o irytujące literówki.

„Poszukiwana” raczej poprawa powieść a’la kryminał w stylu retro. Ma pewien potencjał, jednak przydałoby się trochę więcej zakrętów i elementów układanki, by samemu pogłówkować. Skierowałabym tę książkę raczej do młodzieży niż dorosłych, bo tych ostatnich może drażnić nieco infantylny charakter powieści, ale dla młodych ludzi, rozpoczynających przygodę z kryminałem, taka lektura na wakacje może stanowić dobry wstęp do sięgnięcia po kolejne pozycje z tego gatunku.

Michalina Guzikowska
(michalina.guzikowska@dlalejdis.pl)

Małgorzata Kochanowicz, „Poszukiwana”, Instytut Wydawniczy Erica