W połowie XIX wieku dwie młode dziewczyny wędrują po Europie, dając występy. Pierwsza z nich jako „kobieta-małpa” Julia Pastrana jest gwiazdą jednoosobowego gabinetu osobliwości. Druga to młoda tancerka Rosie la Belle, której uroda służy temu, by uwydatnić wynaturzenie gwiazdy. Ich opiekunem jest Theodor Lent, człowiek przystojny, szarmancki, pociągający kobiety. Swym urokiem podczas pewnego występu przyzwał z widowni Rosie la Belle jako młodziutką pastereczkę i nie wypuścił jej ze swej trupy koncertowej przez kolejne kilka lat. Prawdziwe oblicze Lenta objawia się jednak dopiero za kulisami, gdy rozkochuje swe służące, a następnie wykorzystuje seksualnie zarówno Julię Pastranę, jak i jej młodą towarzyszkę sceniczną.
Powieść pisana jest z perspektywy Rosie la Belle w formie pamiętnika, przeplatana listami do jej ojca zastępczego, w których opisuje barwnie i kolorowo swoje sfałszowane życie pod presją Lenta. Presję wyczuwa jednak tylko czytelnik, ponieważ Rosie la Belle jak i Julia Pastrana ślepo zakochane w swym właścicielu, nie widziały świata poza służbą u jego boku. Rosie jako młoda i piękna dziewczynka interesowała Lenta, który przewidywał jej owocną przyszłość tancerki w domach publicznych całej Europy. Julia była kobietą z brodą, o ciele pokrytym owłosieniem jak u małpy. Została zakupiona przez Lenta i wystawiana przed oczy rozbawionej, a czasem przerażonej publiczności. Obie kochały, choć nigdy nie było im dane zaznać prawdziwej, odwzajemnionej miłości. Uczucie do jednego człowieka zbliżyło je na tyle, by zrozumiały, że cierpią i by pocieszały się wzajemnie podczas bezsennych nocy.
Przeszłość Julii i Rosie jest prawdziwa, w co trudno uwierzyć czytelnikowi XXI wieku. Jednak to właśnie świadomość realizmu sprzed dwustu lat sprawia, że opowieść o życiu kobiety-małpy wzrusza do łez i zakłóca wewnętrzny spokój człowieka jako istoty inteligentnej i współczującej. Opowieść trudna, szokująca i bardzo wciągająca – taka właśnie jest historia tytułowej Paskudnej Dziewczyny.
Joanna Swojak
(joanna.swojak@dlalejdis.pl)
Margit Schriber, „Paskudna dziewczyna”, Wydawnictwo Hidari
Komentarze