„Nędznicy. Tom I” - recenzja

Człowiek i jego natura to bardzo popularny temat w literaturze. Dusza ludzka i jej tajemnice nadal poruszają zmysły czytelników, sprawiając że nie mogą oderwać się od lektury. „Nędznicy” Victora Hugo, mimo upływu ponad 150 lat, ciągle poruszają i budzą lawinę uczuć.

Pierwszy tom powieści „Nędznicy” skupia się na losach dwojga bohaterów, dla których fortuna nie była do końca łaskawa. Były galernik Jean Valjean po odbyciu kary szuka schronienia. Z piętnem przestępcy jest to jednak niewyobrażalnie trudne. Spotkanie z biskupem Benvenuto zmienia jego życie i nadaje mu cel. Niestety przeszłość w końcu upomina się o naszego bohatera. W tym samym czasie pierwszą miłość przeżywa piękna, młoda dziewczyna – Fantyna. To, co dla niej jest związkiem na całe życie, dla obiektu jej uczuć jest tylko zabawą i okazją do fortelu. Naiwność, jeden błąd i na świat przychodzi Kozeta – dziewczynka, dla której matka jest w stanie poświęcić całe życie.

Victor Hugo ma dar opowiadania. Nie skupia się jednak tylko na warstwie społecznej, obyczajowej, ale dotyka delikatnie faktów historycznych. Przez karty powieści przewija się często postać Napoleona Bonaparte. Opis bitwy pod Waterloo jest dokładny, emocjonujący, a co najważniejsze istotny w nim jest także czynnik ludzki. W „Nędznikach” twarz człowieczeństwa jest chwilami przyjazna, współczująca, pokorna, a czasami okrutna, bezwzględna, zaślepiona dobrami materialnymi. Autor nie zamyka jednak przed nikim drzwi i daje bohaterom szansę na odkupienie i moralne oczyszczenie.

Dawno nie czytałam tak smutnej opowieści o człowieku, jego naturze i przeznaczeniu. Victor Hugo cudownie kreśli sylwetki bohaterów. Jednym współczujemy, innym kibicujemy, a kolejnym życzymy smaku porażki. Najwięcej skrajnych emocji budzi Javert – uczciwy do bólu oficer policji. Dla niego prawo jest czarno-białe, bez odcieni szarości. Czy jednak kradzież bochenka chleba, by wyżywić rodzinę, to zbrodnia, za którą trzeba pokutować całe życie?

Polecam gorąco! „Nędznicy” się nie starzeją. Szkoda tylko, że Wydawnictwo MG nie zdecydowało się na publikację dzieła Victora Hugo w całości.

Anna Wasyliszyn
(anna.wasyliszyn@dlalejdis.pl)

Victor Hugo, „Nędznicy. Tom I” , Kraków, Wydawnictwo MG, 2018