„Nieskalana sławą. Życie i dzieło Marii Skłodowskiej-Curie” – recenzja

W przedmowie do biografii zatytułowanej „Nieskalana sławą. Życie i dzieło Marii Skłodowskiej-Curie” autor, Tomasz Pospieszny, wspomina, że jego zainteresowanie postacią noblistki narodziło się już w pierwszych latach nauki w szkole, gdy po raz pierwszy w jednej z klas ujrzał fotografię Madame Curie. Fascynacja zdjęciem przerodziła się w głód wiedzy na temat uczonej oraz potrzebę odkrywania i poznawania dziedziny, którą się zajmowała. Ciekawość była tak silna, że zawiodła autora aż na uniwersytet i skłoniła do podjęcia studiów na Wydziale Chemii. Biografia Marii Skłodowskiej-Curie jest wyrazem osobistego zachwytu nad postacią, życiem i dziełem badaczki.

Z obrazu Marii Skłodowskiej-Curie ukazanego przez Pospiesznego wyłania się postać niezwykłej kobiety, która już od dzieciństwa zdradzała wielkie zamiłowanie i szacunek do nauki. Poznajemy kobietę podążającą za marzeniami, niezwykle wytrwałą, cierpliwą, a przy tym nad wyraz skromną. Stajemy się świadkami zmagań z wrogim kobietom chcącym się kształcić męskim światem, który wielokrotnie okaże się dla Marii niesprawiedliwy. Książka opisuje niełatwą wspinaczkę Polki po szczeblach naukowej kariery w początkowo obcym jej, następnie pokochanym (niestety z ograniczoną wzajemnością) Paryżu. To także historia osamotnionej córki i siostry, która wcześnie utraciwszy matkę, opuściwszy rodzinny dom, musiała samotnie radzić sobie w dorosłym życiu. Maria Skłodowska-Curie daje się nam poznać jako wierna ojczyźnie patriotka, pozytywistka i społeczniczka szczerze oddana hasłom pracy u podstaw oraz zagorzała przeciwniczka dyskryminacji płciowej kobiet. Jej biografia to również historia wielkiej miłości do Piotra Curie, podbudowanej wspólną pasją i zainteresowaniami, niestety nazbyt wcześnie przerwana tragiczną śmiercią mężczyzny. W końcu – jest świadectwem niezwykłego odkrycia naukowego uhonorowanego nagrodą Nobla, które dało podwaliny pod współczesne badania z dziedziny chemii jądrowej.

Biografia zawiera najważniejsze fakty z życia noblistki opisane w sposób przystępny i niezwykle barwny, co sprzyja lekturze i sprawia, iż wydanie (bardziej popularne, niż naukowe) czyta się niekiedy jak powieść. Zapis doświadczeń uczonej oparty na jej własnych wypowiedziach, listach i przekazach najbliższych członków rodziny powoduje, że przekaz staje się jeszcze bardziej wiarygodny, a niezwykle bogata wiedza autora na temat badaczki staje się cennym źródłem informacji o tajnikach dziewiętnastowiecznej fizyki i chemii, a także dokumentem życia codziennego kobiety-naukowca tamtych czasów. „Nieskalana sławą” to pozycja dla sympatyków noblistki podzielających fascynację autora życiem Madame Curie, jak również niezbędna lektura dla wszystkich tych, którzy kojarzą postać uczonej jedynie z lekcji chemii. Warto poznać życie kobiety-Polki znanej i podziwianej współcześnie przez cały świat nauki.

Patrycja Zielińska
(patrycja.zielinska@dlalejdis.pl)

Tomasz Pospieszny, "Nieskalana sławą. Życie i dzieło Marii Skłodowskiej-Curie", Gdynia, Novae Res, 2015