„O Freskach” – recenzja

W książce „O Freskach” E. H. Gombrich zabiera czytelnika w podróż przez wieki, pokazując, że freski to nie tylko dekoracja przestrzeni. Według autora freski mogą stanowić bowiem również formę komunikacji, która ma źródła w potrzebach duchowych, społecznych i estetycznych ludzi żyjących w danym momencie.

E. H. Gombrich ukazuje rozwój fresków od starożytnego Egiptu, przez rzymskie wille, średniowieczne kościoły, aż po dzieła XX wieku. Opowiada nie tylko o technice, ale i o tym, dlaczego dane freski powstawały. Dzięki tej publikacji możemy dowiedzieć się, co dane dzieła miały przekazywać, komu służyć oraz jak zmieniały się ich funkcje na przestrzeni wieków.

Autor rozpoczyna rozważania od refleksji Leonarda da Vinci. Miał on bowiem wiele zastrzeżeń wobec tego typu malarstwa. Właśnie ten punkt widzenia staje się pretekstem do szerszego namysłu nad relacją między formą a funkcją sztuki. Gombrich pokazuje, jak różne potrzeby człowieka, np. dydaktyczne czy dekoracyjne, wpływały na sposób malowania.

Ogromnym atutem książki jest jej wyjątkowa oprawa graficzna. Publikacja wydana jest w twardej okładce, zawiera liczne ilustracje dotyczące omawianych przez autora fresków, co może zachęcać, by nie tylko ją czytać, ale także przeglądać, analizować, a nawet wracać do niej wielokrotnie. Dzięki dobrze dobranym reprodukcjom czytelnik może niemalże przenieść się do wnętrz ozdobionych malowidłami i zobaczyć to, o czym pisze Gombrich.

„O Freskach” to lektura, która łączy wiedzę z pasją. To książka, która nie tylko tłumaczy, ale także inspiruje. Dla miłośników sztuki to pozycja niemalże obowiązkowa – nie tylko z racji nazwiska autora, ale również, ze względu na zawartą w niej wiedzę, która została przekazana w całkiem przystępny dla odbiorcy sposób. Ta książka, choć niewielka objętościowo, może stać się prawdziwą perełką dla miłośnika sztuki – zarówno początkującego, jak i bardziej doświadczonego.

Magdalena Chmielewska
(magdalena.chmielewska@dlalejdis.pl)

E. H. Gombrich, „O Freskach”, Wydawnictwo Smak Słowa, Sopot, 2025.