„Okrakiem na barykadzie. Dziennikarze i celebryci” – recenzja

Dziennikarstwo i celebryctwo to wydawałoby się dwie osobne kategorie zawodowe i ludzkie. Jednak jeśli przyjrzymy się bliżej obu grupom lub właściwie może ich niektórym przedstawicielom, stwierdzimy, że wcale nie są tak odległe od siebie. A w każdym razie, że często na siebie nachodzą. W swojej najnowszej książce Wiesław Godzic, medio- i kulturoznawca, zajmuje się właśnie wspomnianymi tematami. Jest to bardzo ciekawa analiza ponieważ stawia nie tylko pytania o to czym w zasadzie jest obecnie dziennikarstwo. Wydawałoby się bowiem pozornie, że są to sprawy jasno określone: możemy myśleć o znanych nam twarzach z różnych stacji telewizyjnych albo artykułach z gazet, które czytamy. Wystarczy jednak wziąć pod uwagę rozwój popularności mediów internetowych takich jak blogi, vlogi, kanały wideo lub telewizyjne transmitowane za pomocą Internetu. Wtedy początkowe pytanie kim jest obecnie „dobry dziennikarz”, jakimi osiągnięciami zawodowymi powinien się wyróżniać lub jaki etos pracy ma stosować, nabiera innego kontekstu. Dla pokolenia dwudziestolatków inne są kategorie definiowania takich zagadnień, a jeszcze inne dla pięćdziesięciolatków. Pamiętających wciąż czasy komunistycznej telewizji bądź obowiązkowych seansów propagandowych filmów dokumentalnych. Można by idąc dalej pokusić się także o stwierdzenie, że celebryci to tylko bohaterowie kolorowych gazet i nijak mają się do dziennikarzy. W momencie jednak jeśli jedną lub najważniejszą rzeczą jest szybkość newsa, a także to kto go nam serwuje i w jaki sposób, wtedy zauważamy, że celebryctwo może się również wdzierać i w tą przestrzeń. Dziennikarze chcą być opiniotwórczy, a celebryci zauważalni. W pewnym sensie jedni i drudzy są kreatorami (lub lustrami) naszej rzeczywistości lub pewnego jej fragmentu. Jeśli zatem mamy do kogoś zaufanie jako do osoby publicznej, czy zgodzimy się by była ona również celebrytą? „Okrakiem na barykadzie” to także świetna próba zdiagnozowania jakości programów telewizyjnych. Mowa głównie jest o tych, które mają być „bliżej ludzi” czyli typu reality show. Wybór jest nieprzypadkowy ponieważ wielu uczestników tych programów ociera się lub chce bardzo uczestniczyć w świecie celebrytów. Wiadomo, że wszyscy powtarzają, że opery mydlane to guma do oczu dla babć. Wiesław Godzic zajmuje się jednak tą tematyką, z nieco innej kulturoznawczej perspektywy. Co jest dla mnie osobiście również bardzo interesujące sięga po przykłady programów nowych, maksymalnie sprzed roku lub nieco dłuższego czasu. Język, którym posługują się osoby publikujące różnego rodzaju teksty, ulega zmianie, tak jak nasze zwyczaje. Forma wizualna jest niemniej ważna, coraz częściej nawet bardziej niż wartości semantyczne. „Okrakiem na barykadzie” to świetna książka, którą warto przeczytać, by spróbować zrozumieć także otaczającą nas rzeczywistość medialną.

Agnieszka Pater
(agnieszka.pater@dlalejdis.pl)

Wiesław Godzic „Okrakiem na barykadzie. Dziennikarze i celebryci” wyd. Prószyński i S-ka 2016