„Ostatni szef” - recenzja

Mafijna działalność od zawsze rozgrzewała wyobraźnię scenarzystów, reżyserów i czytelników. Włoskie Camorra i Cosa Nostra, japońska Yakuza, rosyjska Bratva – te organizacje przestępcze działają na wielu kontynentach, w najróżniejszych dziedzinach, obracają milionami, budzą przerażenie, a przynależność do nich prędzej czy później wiąże się z utratą życia. Tym bardziej cenne są bezpośrednie relacje z przestępczego półświatka.

Borys Najfeld jako jeden z niewielu w gangsterskim świecie dożył siedemdziesięciu lat, a od 2022 roku może nazywać się wolnym człowiekiem. Większość z jego znajomych, przyjaciół i rywali już nie żyje, bądź odsiaduje wysokie wyroki w więzieniach. Sam Najfeld podkreśla, że niczego nie żałuje i powtórnie poszedłby tę samą drogą. Czy faktycznie tak jest? Ciężko stwierdzić, ale bohater książki „Ostatni szef” to człowiek bez skrupułów, który od najmłodszych lat wiedział, że „ciemne interesy” to prosta droga do bogactwa. Swoje żydowskie pochodzenie Najfeld wykorzystał, by trafić do zachodniej Europy, by potem wyruszyć do USA. Tam zaskoczyła go łatwość z jaką można dokonywać kradzieży. Borys Najfeld nigdy nie nauczył się angielskiego, nigdy też nie pracował w sposób uczciwy. Jego życiorys jest spełnieniem przysłowiowego „amerykańskiego snu”, ale w wersji odbiegającej od standardowych wyobrażeń. Czy „Ostatni szef” to szczera spowiedź byłego gangstera? Mam co do tego wątpliwości, ale z pewnością jest to ciekawa droga życiowa człowieka wywodzącego się z nizin społecznych w byłym bloku wschodnim. Spryt, bezwzględność i ambicja utorowały mu drogę do wygodnego, choć pełnego niebezpieczeństw, życia.

„Ostatni szef” nie jest tylko biografią jednego człowieka, ale również opisem przestępczych mechanizmów oraz obrazem ewolucji mafijnego świata na przestrzeni lat. Douglas Century oddaje głos swojemu bohaterowi, ale często jest również komentatorem, dzięki czemu zyskujemy szerszy, bardziej obiektywny obraz wydarzeń. Historię życia Borysa Najfelda czyta się dobrze, zwłaszcza że w pewnym momencie pojawia się nawet rodzimy akcent w postaci mafijnego bossa o polsko-włoskich korzeniach. Całość jest bardzo smaczna, wzbogacona fotografiami z prywatnego archiwum Najfelda. Jeśli macie ochotę poznać od podszewki gangsterski świat to „Ostatni szef” będzie idealną lekturą na wieczorny relaks. Wejdźcie w świat nielegalnych interesów i porównajcie go ze swoimi wyobrażeniami.

Anna Wasyliszyn
(anna.wasyliszyn@dlalejdis.pl)

Douglas Century, „Ostatni szef”, Kraków, Znak Literanova, 2023