„Outsiderzy” - recenzja

Susan Hinton stworzyła swoje opus magnum w wieku zaledwie szesnastu lat. Literatura zna wielu tak młodych autorów. Czy jednak ta powieść przetrwała próbę czasu? Historia opowiada o dwóch zwalczających się gangach; rozgrywa się w latach sześćdziesiątych, w Tulsie - największym mieście Oklahomy. Narratorem jest Kucyk, czternastoletni członek gangu Bażantów, który od niepamiętnych czasów toczy walki z grupą Towarów, uprzywilejowaną i bogatą młodzieżą z lepszych dzielnic.

Kucyk oprowadza nas po przedmieściach, gdzie jedyną rozrywką jest wypad do kina, podrywanie dziewcząt i drobne przestępstwa. Gdzie od urodzin jesteś naznaczony miejscem urodzenia i nie masz szansy, by zmienić swoje życie. Bażant umiera Bażantem, a Towar zawsze jest Towarem. Ta świadomość budzi rozpacz, ale jest też swoistym ukojeniem: kiedy wszystko jest ustalone, nie musisz się starać; możesz żyć z dnia na dzień. I tak też żyją nasi bohaterowie - od jednego papierosa do drugiego, od jednego wypadu z dziewczyną do kina, do drobnej potyczki z Towarami.

Sytuacja zmienia się pewnego dnia, gdy dochodzi do tragedii, wskutek której Kucyk i jego przyjaciel muszą się ukrywać. Przemoc rodzi przemoc, giną ludzie, a świat okazuje się bardziej nieprzyjaznym miejscem, niż wydawałaby by się to największemu pesymiście.

Autorce udało się w tej niewielkiej objętościowo książce opowiedzieć o sile przyjaźni, więzach rodzinnych, ale także niesprawiedliwości społecznej, dramatach dorastania czy też potędze literatury, niosącej pocieszenie w czasach rozpaczy. Stereotypy rządzące myśleniem amerykańskiego społeczeństwa, a także uprzedzenia wobec innych ludzi zostały misternie i bardzo celnie wypunktowane przez tę uzdolnioną szesnastolatkę.

Hinton stworzyła opowieść, która mimo upływu czasu nie traci swojej siły wyrazu; historię poruszającą i mocną. Być może niektóre dialogi są lekko staroświeckie, sposób wysławiania się bohaterów i ich wizerunek trąci myszką, ale emocje i rozgrywający się na naszych oczach dramat poruszają czytelnika tak samo, jak poruszały go kilkadziesiąt lat temu.

Małgorzata Tomaszek
(malgorzata.tomaszek@dlalejdis.pl)

Susan Hinton, „Oustsiderzy”, Zysk i S-ka,  Warszawa, 2018 r.