Paryż bez tajemnic

„Wielu ludzi przyjeżdża do Paryża, aby poczuć nostalgię. Często jest to nostalgia za czymś, czego sami nie doświadczyli – za złotymi czasami dandysów i kankana, zadymionych kawiarni, w których Sartre wykładał zasady egzystencjalizmu, dźwięków jazzu dobywających się z czeluści barów, słonecznego lata, kiedy można na poddaszu Montmartre’u, przy litrze taniego czerwonego wina, zakochać się na zabój.”

Ów fragment tekstu z najnowszej powieści Clarke’a – pisarza zakorzenionego we francuskiej kulturze jak w swojej własnej – to tylko jeden z nielicznych, doskonałych podsumowań obrazu Paryża.

Ten, kto kiedykolwiek czytał książkę tegoż autora, zapewne wyobraża sobie stylistykę i tonację „Paryża na widelcu” – książki, przy której nuda jest zjawiskiem nie do pomyślenia. Powyższa lektura to skarbnica wiedzy historycznej, kulturowej i społecznej, którą podano w przeciekawy sposób. Stanowi ponadto osobliwy przewodnik po Paryżu, którego poszczególne punkty, bawią, intrygują, a następnie kierują turystę do najbardziej ezoterycznych, zapomnianych miejsc cudownego miasta.

Niewątpliwie jednym z najciekawszych elementów „Paryża na widelcu” jest język. Clarke już po raz kolejny posługuje się inteligentnym żartem, którego nie sposób nie docenić. Kolejne akapity podszyte sarkazmem i niebanalną drwiną to tylko nieliczne z elementów  charakterystycznych dla niego. Błyskotliwe spostrzeżenia, porównania, nad których tworzeniem połowa populacji spędziłaby pół swego żywota, utrzymują uwagę czytelnika.

Clark szydzi z paryskiej ludności, opisuje „artystycznie niedogolonych mężczyzn i kobiety używające ray-banów zamiast opasek na włosy”, wytyka wszelkie ułomności francuskiej mentalności, patologie, które trzeba akceptować, ba, nawet przejąć, by tylko zasymilować się z Paryżanami. „Paryż na widelcu” zasługuje na uwagę nie tylko ze względu na wyżej wymienioną informatywność, status oryginalnego przewodnika, lecz przede wszystkim za dystans, językową frywolność i jej połączenie z powściągliwą sympatią, skierowaną, o dziwo, ku Francuzom.

Natalia Kędziak
(redakcja@dlalejdis.pl)

Stephen Clarke, „Paryż na widelcu”, W.A.B., Warszawa 2012