„Pokolenie zimy” – recenzja

Fabuła książki toczy się wokół rodziny Gradowów. Pochodzący z inteligenckiego środowiska bohaterowie pamiętają jeszcze bardzo dobrze stare czasy, kiedy wiedli sielski żywot w Srebrnym Borze, znajdującym się pod Moskwą. Nie doskwierały im wtedy problemy finansowe. Wszystko jednak się zmieniło. Teraz wręcz walczą o przeżycie.

Historia rodziny Gradowów rozpoczyna się w roku 1925. Opadły już kurze po rewolucji, nowe czasy nie przynoszą jednak ludziom wiele dobrego. Kolejna władza nakłada na nich ograniczenia, kontroluje życie codzienne mieszkańców własnego kraju. Tu nawet ściany mają oczy i uszy. Wielu obywateli boi się represji ze strony NKWD, które są niezwykle realne, bo spotykają osoby z ich środowiska. W takiej rzeczywistości funkcjonuje chirurg, Borys Gradow, jego żona, Mary, oraz dzieci: Nikita, Nina i Kirył. Co istotne, młodsze pokolenie prowadzi niezwykle ciekawe działalności. Córka Borysa jest poetką, a synowie: dowódcą Armii Czerwonej i komunistą.

Wasilij Aksionow ukazuje ludzkie dylematy związane z procesem dokonywania wyboru pomiędzy własną godnością a po prostu życiem. Jakie decyzje podejmą bohaterowie powieści? Obywatele są ofiarami systemu, w którym przyszło im żyć, a rodzina Gradowów jest właśnie przykładem, na którym autor przedstawia losy swojej ojczyzny. „Pokolenie zimy” zawiera wiele ciekawych szczegółów z codzienności tamtych czasów oraz pozwala lepiej zrozumieć specyfikę życia w tym represjonującym ludzi systemie.

Książkę czytało mi się dość płynnie, z wyjątkiem niektórych momentów. Nie wpłynęło to jednak na moją ogólną pozytywną ocenę tej pozycji. Z czystym sumieniem mogłabym ją polecić co najmniej kilkunastu osobom z mojego otoczenia. Powieść dziejąca się w Rosji nie zachęci pewnie do siebie wszystkich osób, jednak mam nadzieję, że „Pokolenie zimy” znajdzie spore grono zainteresowanych. Nie jest to literatura lekka, a raczej wymagająca – z mojego punktu widzenia jest to oczywiście jej plus.

Bardzo dobrą wiadomością dla przyszłych czytelników będzie informacja, że „Pokolenie zimy” to pierwszy tom sagi. Kolejny – „Wojna i więzienie” – ukaże się już w czerwcu 2017. Sama nie mogę się już doczekać.

Katarzyna Kolibabska
(katarzyna.kolibabska@dlalejdis.pl)

Wasilij Aksionow, „Pokolenie zimy”, Warszawa, Prószyński i S-ka, 2017.