„Polacy na emigracji” – recenzja

Agnieszka Kołodziejska jest dziennikarką Radia ZET, a także prowadzącą program „Polacy za granicą”. Kocha podróże, a na swoim koncie ma 61 odwiedzonych krajów.  W swojej książce „Polacy na emigracji. Dlaczego i po co wyjeżdżamy” opowiada o naszych rodakach, którzy zdecydowali się opuścić Polskę i rozpocząć nowe życie poza jej granicami.

Żyjemy w czasach, gdzie migracja ludzi nieustannie trwa. I trwać będzie. Z różnych powodów ludzie zmieniają miejsce zamieszkania: wojny, prześladowania religijne, miłość, lepsza pogoda, kultura danego kraju, mentalność mieszkańców, ale przede wszystkim, by poprawić jakość swojego życia. Polacy również emigrują. Największe zrywy emigracyjne były po rozbiorach Polski, II wojnie światowej oraz po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Po otwarciu granic i ogromnych możliwościach zatrudnienia w krajach UE, bardzo dużo Polaków zdecydowało się na emigrację zarobkową. Polacy tak naprawdę są wszędzie. Wiem coś o tym, bo sporo podróżuję za granicę, i zawsze i wszędzie spotykam swoich rodaków. Agnieszka Kołodziejska rozmawiała z wieloma polskimi emigrantami, którzy zdecydowali osiedlić się m.in. w Holandii, Niemczech, Wielkiej Brytanii, USA, ale również w takich egzotycznych krajach jak Pakistan, Brazylia, ZEA, Jamajka czy nawet Trynidad i Tobago.

O czym Agnieszka rozmawiała z Polakami na obczyźnie? Przede wszystkim dlaczego zdecydowali się na opuszczenie kraju i jak im się żyje w nowym miejscu. Zdecydowana większość jej rozmówców odpowiedziała, że zdecydowała się na emigrację w celach zarobkowych i  poprawy jakości życia - po prostu dostali lepiej płatną pracę. Na drugim miejscu uplasowała się miłość – wiele z tych osób związało się z obcokrajowcami i postanowili zamieszkać w ich kraju. Kilka osób powiedziało, że wyjechało na wakacje i tak zakochali się w danym kraju, że postanowili się tam osiedlić, albo po prostu chciało coś zmienić w swoim życiu. Większość rozmówców Agnieszki podjęła dobrą decyzję o opuszczeniu Polski i żyje im się zdecydowanie lepiej. Niestety nie wszyscy bohaterowie znaleźli swój happy end w nowym kraju – kilku z nich zdecydowało się powrócić do ojczyzny. Jedni świadomie – z tęsknoty, inni dlatego, że im po prostu tam nie wyszło.

Autorka poruszyła także wiele ważnych i istotnych tematów, które nie zawsze bierzemy pod uwagę przeprowadzając się do innego kraju. Są to między innymi bezpieczeństwo, język, wychowywanie dzieci czy to, jak nas, Polaków, postrzegają w danym kraju. Nie wszędzie jesteśmy lubiani, krążą wokół nas negatywne i krzywdzące stereotypy. Przeprowadzając się do innego kraju nie zawsze bierzemy pod uwagę, jak nasze dzieci odnajdą się w nowej rzeczywistości, albo jeśli je dopiero planujemy, to w jakim języku będą mówić. Agnieszka poruszyła też trudny temat aborcji – kilka par podjęło trudną decyzje i zdecydowało się na nią ze względu na głębokie wady płodu oraz ryzyko śmierci matki. Tam mieli wybór i nie chcieli skazywać swojego dziecka na cierpienie, a w Polsce (zwłaszcza teraz) nie mieliby takiej możliwości. Tomek z Jamajki twierdzi, że nie jest to bezpieczny kraj do życia ze względu na dużą przestępczość, ale powiedział, że mimo wszystko czuje się tam bezpiecznie, bo turystów/obcokrajowców tam nie ruszają. Niektóre miejsca nie są bezpieczne dla kobiet, są to m.in. Meksyk, w którym występuje zjawisko feminicidio , czyli kobietobójstwo; bieda, walki karteli narkotykowych i gwałty w Brazylii też nie przyciągają do siebie; również Pakistan nie jest najbezpieczniejszym krajem dla kobiet, tym bardziej niezamężnych i niezależnych – w patriarchalnej kulturze nie jest to mile widziane.

„Polacy na emigracji. Dlaczego i po co wyjeżdżamy” to świetny reportaż o adaptacji do nowych warunków, różnicach kulturowych, rozterkach związanych z partnerami innych narodowości i potyczkach z codziennością. I chociaż powodów emigracji jest tyle, co emigrujących, to zawsze chodzi o to, by lepiej żyć. Bardzo polecam.

Klaudia Kwiatkowska
(klaudia.kwiatkowska@dlalejdis.pl)

Agnieszka Kołodziejska, „Polacy na emigracji. Dlaczego i po co wyjeżdżamy”, wyd. WAB, 2023