Portret wewnętrzny, portret zewnętrzny

Uważała, że wszystko, co chce o sobie przekazać, przekazuje w swoich wierszach. „Publiczne mówienie o sobie zubaża wewnętrznie”, tak poetka mówiła o upublicznianiu swojego życia prywatnego. Dlatego właśnie tak naprawdę niewiele wiemy o poetce. A więc Wisława Szymborska nie cierpiała gry w monopol, nie lubiła hałasu, chętnie odwiedzała muzea archeologiczne, nie gardziła oglądaniem filmów grozy.. Wszystko to, czego doszukamy się w jej poezji.  Anna Bikont i Joanna Szczęsna pokusiły się o napisanie biografii Szymborskiej. I oto mamy szczegółowy opis życia poetki, począwszy od przedstawienia jej korzeni, aż po wszelakie więzy, relacje i intymne zwierzenia.

Książka „Pamiątkowe rupiecie. Biografia Wisławy Szymborskiej” jest dokładnie tym, czego poetka chciała uniknąć. Książka powstała jako pierwsza pełna biografia Szymborskiej. Pierwsze wydanie pochodzi z okresu krótko po Nagrodzie Nobla-1997 roku, to-uzupełnione i rozszerzone właśnie ujrzało światło dzienne. Mimo dezaprobaty Szymborskiej do powstającej o niej książce, autorkom udało się namówić ją na rozmowę. Dzięki temu powstał cykl rozmów, podczas których Wisława Szymborska opisywała i lekko, z humorem komentowała etapy swojego życia. Zapis tych rozmów, wraz ze wspomnieniami bliskich znajdziemy wewnątrz książki. Biografia jest wyjątkowo obszerna. Zawiera mnóstwo prywatnych i oficjalnych fotografii, anegdot, opisów podróży, wierszy, cytatów, głębokich i szczegółowych opisów przyjaźni. To portret zarówno zewnętrzny, jak i wewnętrzny. Życie poetki zostało opisane chronologicznie, niczym idealny życiorys, zawierający szczegółowe daty, jakich nawet sama poetka zapewne nie pamiętała. Mówi się, że jej śmierć zamknęła pewien rozdział w literaturze. Biografia jest pewnego rodzaju hołdem złożonym  jej osobie i twórczości.

Czy ktoś, kto szczególnie strzegł swojej prywatności, chciałby z nieba oglądać na wystawie księgarni swoje życie wystawione na sprzedaż? Wisława Szymborska publiczne zwierzanie się uważała za ‘gubienie własnej duszy.’ Może szkoda, że nie udało się zachować tej duszy w wierszach, tak jak tego początkowo pragnęła.

Katarzyna Picz
(katarzyna.picz@dlalejdis.pl)

Anna Bikont, Joanna Szczęsna „Pamiątkowe rupiecie. Biografia Wisławy Szymborskiej”, Znak, Kraków 2012