„Powiastki filozoficzne” – recenzja

Trudne jest recenzowanie literatury kanonicznej, ponadczasowej i już od dawna uznawanej za arcydzieło, gdyż siłą rzeczy trudno byłoby się przeciwstawić odwiecznym pokłonom i uznaniom względem danego dzieła. Jednak w przypadku „Powiastek filozoficznych” Woltera nie mam najmniejszego dylematu w tym względzie, bowiem po przeczytaniu lektury pozostaję pod takim wrażeniem, że z wielką przyjemnością dołączam do grona miłośników tego zbioru i samego autora, którego niezwykły, łamiący konwenanse umysł jest niezwykle ujmujący i godny pochwały.

Wydawnictwo Zysk i S-ka dokonało rzeczy pięknej i ważnej, bowiem wydając zbiór czterech powiastek filozoficznych: "Zadig", "Tak toczy się światek", "Kandyd", "Prostaczek" przyczyniło się do rozpowszechniania literatury kanonicznej, niosącej tak ważne w dzisiejszych czasach wartości i refleksje. Powiastki Woltera czyta się niezwykle lekko i zadziwiająco szybko, przy czym każde zdanie zdaje się być arcydziełem samym w sobie, więc lektura jest prawdziwą ucztą. Akcja powiastek rozgrywa się w krajach Wschodu: Babilonii, Persji, Indiach, Afganistanie lub w miejscach raczej fantastycznych. Natomiast wśród bohaterów znaleźć można Scytów, Arabów, a nawet mieszkańców pozaziemskich planet. Dlaczego taki „misz masz”? Domyślić się można, że związane to jest z trikiem Woltera, który w tenże sposób pominął ówcześnie silnie oddziałującą cenzurę i krytykę względem pisarzy.

Pomimo lekkiego stylu, w którym Wolter utrzymał swoje dzieła, autor porusza wiele kwestii godnych większych przemyśleń i refleksyjnego podejścia. Porusza bowiem tak istotne pytania jak: Jaki wpływ na nasze życie ma los, a jaki Bóg? Czy powinniśmy mu zaufać? Jaka jest ludzka natura? W jaki sposób spostrzegamy świat i otaczającą nas rzeczywistość? Jaki wpływ mają na nas inni ludzie? Na te i wiele innych pytań można próbować szukać odpowiedzi w tej lekturze.

„Powiastki filozoficzne” Woltera to swoisty wyraz twórczości prawdziwego myśliciela, który cechuje się zarówno zdystansowaniem wobec przedmiotów analiz, jak i rozsądkiem. Nie ulega wątpliwości, od kogo uczył się z tak dobrym skutkiem Anatol France.

Niniejszy pięknie wydany zbiór serdecznie polecam, gdyż lektura dostarcza wiele satysfakcji jak i przyjemności zmieszanej z głęboką refleksją.

Agnieszka Brewka
(agnieszka.brewka@dlalejdis.pl)

Powiastki filozoficzne, Wolter, Zysk i S-ka, Poznań 2014