„Pożegnaj wagę” – recenzja

Psychoterapia akceptacji i zaangażowania (ACT) to nurt trzeciej fali psychoterapii poznawczo-behawioralnej (CBT). Wbrew nazwie nie oznacza skrajnej akceptacji obecnego stanu i rezygnacji z działania na rzecz zmiany. Wręcz przeciwnie – dokonanie zmiany w procesie psychoterapii ACT jest możliwe i korzystne, o ile oczywiście to zmiana na lepsze. Przykładem takiej zmiany na lepsze może być przedstawiona w tytule książki skuteczna, długotrwała redukcja masy ciała. Warto przy okazji zwrócić uwagę na pierwszy człon tytułu, ten o pożegnaniu wagi. Otóż w duchu ACT odbiorca uczy się doceniać całokształt spadku masy ciała. Nie pozbywa się wagi łazienkowej dlatego, że uczy się określać swoją wagę na oko. Pozbywa się jej, ponieważ rozumie, że osiągnięcie i utrzymanie zdrowej sylwetki to znacznie więcej niż liczba.

W „Pożegnaj wagę” świetne jest to, że chociaż autorzy – Joseph Ciarrochi, Ann Bailey i Russ Harris – poświęcili książkę odchudzaniu, nie ma w niej wiele o diecie rozumianej jako określony model żywienia. Nie dlatego, że sposób odżywiania nie ma znaczenia. Oczywiście, że ma. To kalorie odpowiadają m.in. za przyrost lub spadek masy ciała, makroskładniki m.in. za sytość, a mikroskładniki m.in. za odżywienie. Cenne porady na ten temat znajdują się w sekcji omawiającej „elastyczne zasady stosowania diety”. A jednak zwykle to nie przez nieodpowiedni dobór planu żywieniowego przybiera się na masie lub nie potrafi się jej zredukować. Nie pomoże dieta keto, nie pomogą diety śródziemnomorska ani wegetariańska, gdy przeszkodą będzie psychika. A często to właśnie o nią chodzi.

Autorzy „Pożegnaj wagę” odnoszą się zarówno do popularnych, jak i do mało znanych problemów stojących na drodze do celu sylwetkowego. Mowa o przekonaniu o braku silnej woli, czekaniu na odpowiedni moment (lub poczucie gotowości), pragnieniu pozbycia się trudności (zamiast zaakceptowania i nauczenia się działania pomimo ich obecności) i wielu podobnych kwestiach. Superważne w procesie utraty masy ciała i utrzymania nowej figury jest również umiejętne wsłuchiwanie się w siebie i sygnały płynące z organizmu. Po latach stosowania diet i restrykcji czy też zaprzeczania swoim potrzebom umiejętne odczytywanie sygnałów może być trudne, ale spokojnie – z tym także pomoże Ci „Pożegnaj wagę”. Odróżnianiu głodu od zachcianki poświęcony został cały rozdział.

W poradniku położono nacisk na budowanie trwałej motywacji, a co za tym idzie ćwiczenie się w wytrwałości opartej na solidnych filarach, takich jak osobiste wartości życiowe. Co istotne, czytelnicy nie przyswajają całej wiedzy biernie. Wręcz przeciwnie, otrzymują masę zadań, które powinni sumiennie wykonywać, aby cieszyć się efektem. Warto pamiętać, że narzędzia ACT są bardzo przydatne w dokonywaniu zmian w życiu, jednak – tak jak narzędzia innych psychoterapii o komponencie behawioralnym – nie odniosą skutku, jeśli nie będą stosowane w praktyce. W efekcie samo przeczytanie „Pożegnaj wagę” na pewno wniesie do życia czytelników coś pozytywnego, bo to bardzo dobry poradnik, ale czy przyczyni się do zrzucenia choćby kilograma? Cóż, to nie magiczna różdżka. Rezultat wymaga pracy, a książka jest tylko (i aż!) instrukcją, jak tę pracę wykonać.

Olga Kublik

Joseph Ciarrochi, Ann Bailey, Russ Harris, „Pożegnaj wagę. Jak wykorzystać techniki ACT w odchudzaniu i utrzymaniu wymarzonej sylwetki”, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot, 2019.