„Poznawanie Kępińskiego. Biografia psychiatry” - recenzja

Czy można wyjść poza ten niezwykły pomnik i pokazać go jako zwykłego człowieka, o którym chcemy dowiedzieć się więcej? 

Antoni Kępiński jest wymieniany jako jeden wśród wielkich humanistycznego świata. Oprócz dokonań Tischnera, również Kępińskiego wymienia się pośród działaczy, którzy wcielali swoje przekonania w życie.

Anna Mateja próbuje wyjść poza niezwykły pomnik Kępińskiego wystawiony już po śmierci psychiatry. Bo materiału na stworzenie biografii na pewno nie brakowało. „Poznawanie Kępińskiego. Biografa psychiatry” to opowieść składająca się z listów do rodziny, wspomnień pacjentów, a także z napisanych przez niego książek w ostatnich latach życia. Autorka przeprowadza nas przez rozpoczęte przed wojną studia medyczne, a następnie przez wojenną tułaczkę przez Węgry, Francję, Hiszpanię i Anglię. Towarzyszymy mu podczas nauki w Edynburgu, i nauki w Royal Air Force. Oprócz tych suchych faktów warto wspomnieć o życiu i przekonaniach samego Kępińskiego. Był ojcem psychoterapii indywidualnej i grupowej, w której upatrywał klucza do wyzdrowienia. To rozmowa była najważniejsza, bo jak mawiał sam Kępiński -„Nie ma pacjenta, jest człowiek”. Jest również indywidualne podejście, czas, skupienie i uwagę jaką darował każdemu, kto się do niego zwrócił.

Niewątpliwie Anna Mateja zawiera w „Poznawaniu Kępińskiego” wszystkie podstawowe punkty z biografii, które można znaleźć w wielu źródłach. W całej opowieści brakuje jednak głębi postaci, jest tylko rzeczowe zebranie materiału i opisanie go punkt po punkcie. Nie walczy z pomnikiem, wręcz pomaga go budować. Mimo niesamowitych faktów, z których można utkać barwną opowieść o jego fascynacjach, czytelnik otrzymuje zbiór chronologicznych wydarzeń. Brakuje czegoś ponad historię zdarzeń, tak by biografia prowadziła z ciekawością do końca, który jest wszystkim znany. By podróż z wyjątkowym humanistą była po prostu ciekawa. Niestety, biografia psychiatry to kolejne suche fakty z pominięciem istoty życia znanego lekarza. Można odczuć, że jest to żmudna praca akademicka, która polegała na opisaniu wszystkich materiałów bez próby analizy i wyciągnięcia tego, co najważniejsze – osobowości psychiatry.

Sylwia Wasin
(sylwia.wasin@dlalejdis.pl)

Anna Mateja, „Poznawanie Kępińskiego. Biografia psychiatry”, Wydawnictwo Literackie, Kraków, 2019.