„Prawdziwa planeta małp” – recenzja

David R. Begun w niezwykle przejrzysty sposób opisuje ewolucję małp człekokształtnych na przestrzeni trzydziestu milionów lat. Przedstawia on wyniki najnowszych badań, które mówią o tym, że wbrew powszechnym przekonaniom na kontynencie europejskim mógł występować wspólny przodek ludzi oraz małp afrykańskich. Zgodnie z nimi afrykańskie małpy wywodzą się z Europy, a nie odwrotnie jak dotychczas sądzono. Publikacja autora jest dość kontrowersyjna, gdyż przedstawione w niej hipotezy kłócą się z przeważającą ilością opinii, zarówno współczesnych jak i historycznych. W pewnej chwili miałam nawet wrażenie, że próbuje on podważyć teorię samego Karola Darwina, lecz jak się później okazuje, kolejne odkrycia autora zdecydowanie ją potwierdzają. David R. Begun pozostawia pewną dozę rezerwy swoim przemyśleniom stwierdzając, że niczego nie jesteśmy w stanie określić w stu procentach. Pewne jest jedynie to, że ze wszystkich istot żywych jesteśmy najbliżej spokrewnieni z szympansami - zarówno w kwestii antropologii, genetyki jak i sposobu działania. Jak pisze autor, niedługo możemy zostać jedynymi dużymi  małpami na świecie, po wyginięciu orangutanów, szympansów i goryli, których może niebawem zabraknąć na naszej planecie.

Autor książki od ponad trzydziestu lat zajmuje się badaniem szczątek małp. Ta książka jest podsumowaniem jego dotychczasowej pracy. Dzięki niej możemy poznać historię naszego pochodzenia. Widać, że Begun jest niezwykle zaangażowany w prowadzone badania. Ich wyniki opisuje z niezwykłą fascynacją. Podkreśla ogromną rolę archeologii w odkrywaniu naszych korzeni. Pomimo tego, iż odkryto już tak wiele tajemnic naszego pochodzenia, wciąż pozostają nierozwiązane kwestie. Ciągle nie znamy odpowiedzi na pytanie o to, dlaczego zachowała się u nas kość ogonowa oraz czy pochodzimy od małp czworonożnych poruszających się po ziemi, czy może długoramiennych zwierząt żyjących wysoko na drzewach.

W publikacji „Prawdziwa planeta małp” możemy odnaleźć wiele ciekawostek. Autor opisuje jak ważną rolę ogrywają w naszym codziennym życiu zęby oraz pokazuje jak wiele zawdzięczamy zmianom klimatu. Sięgając po tę książkę miałam pewne obawy co do sposobu przedstawienia w niej treści. Spodziewałam się wielu skomplikowanych terminów naukowych z zakresu archeologii oraz antropologii, lecz moje obawy nie znalazły odzwierciedlenia w rzeczywistości. Urozmaicenie tekstu tabelami, mapami, zdjęciami i wykresami pozwala rozwiać nasze wszystkie wątpliwości i sprawia, że książkę czyta się w tempie błyskawicznym. To bardzo interesująca publikacja, która pomaga odpowiedzieć na pytanie kim jesteśmy.

Beata Jabłońska
(beata.jablonska@dlalejdis.pl)

David R. Begun, „Prawdziwa planeta małp”, Warszawa, Wydawnictwo Prószyński i S-ka, 2017 r.