„Przed Arką Noego” – recenzja

Autor, Irving Finkel, to brytyjski filolog i asyriolog. Specjalizuje się w tekstach zachowanych na glinianych tabliczkach pochodzących ze starożytnej Mezopotamii. W roku 2009 natknął się na tabliczkę z pismem klinowym przypominającą popularną przypowieść o Arce Noego. Tabliczka zawierała szczegóły dotyczące również wymiarów i konstrukcji, co pozwoliło na odtworzenie kopii Arki.

Na samym początku książki znajduje się mapa wyjaśniająca dokładne położenie starożytnej Mezopotamii. To tereny dzisiejszego Iraku. Właśnie tam narodziła się kultowa opowieść o potopie, arce i Noem. W kranie uzależnionej od kapryśnych rzek, gdzie dosyć często dochodziło do powodzi i podtopień, a ogrom zniszczeń rozpamiętywano przez wieki –opowieść ta była doskonale rozumiana. Życie zdane na łaskę bogów, pogody i natury przetrwało na jednej łodzi, zaś jej pasażerowie to ludzie i zwierzęta. Jak tylko wody opadły, arka ze swoim drogocennym ładunkiem osiadła bezpiecznie na szczycie góry, a życie na ziemi cudem uniknęło totalnej zagłady. Wokół lokalizacji góry narosło wiele legend, ponieważ starożytna opowieść babilońska została wchłonięta przez judaizm, chrześcijaństwo i islam.

Autor podzielił książkę na czternaście rozdziałów. Czytelnik przechodząc kolejno przez każdą część dowie się skąd wzięła się historia o potopie, zgłębi różnice pomiędzy potopem znanym z Biblii, a tym spisanym na babilońskiej tabliczce, pozna faktyczny kształt arki, dowie się jak wyglądało życie podczas potopu i co stało się z arką. Okazało się, że tabliczka gliniana opisuje dokładną budowę łodzi, w której babiloński Noe, król miasta Szuruppak, zdołał uratować się przed szalejącym żywiołem.

„Przed Arką Noego” to opowieść o niszczycielskim potopie odczytana na nowo. Irving przy pisaniu książki korzystał z dokonań: filologii, archeologii, psychologii, etnografii, szkutnictwa, matematyki, teologii, egzegetyki i historii sztuki. Przekłada się to na obszerną bibliografię. Dzięki tak licznym źródłom zabiera czytelnika w podróż pełną przygód, popartą dowodami i faktami. Autor opowiada czym jest pismo klinowe i jakie daje współczesne wyobrażenie o Babilończykach, którzy go używali. Dokładne wyjaśni, co zawiera tabliczka Simmondsa, a także porówna jej zapiski ze znanymi tekstami o potopie. Od bardzo dawna było wiadome, że historia Noego, zapisana w Biblii wywodzi się ze znacznie dawniejszych przekazów. Irving Finkel odczytał tekst spisany pismem klinowym na glinianej tabliczce sprzed 3600 lat. Ukazał w jaki sposób historia o tym wydarzeniu przedostała się z pogańskiego Babilonu do Księgi Rodzaju. Trzonem całej publikacji są starożytne inskrypcje. Książka powinna przypaść do gustu miłośnikom historii oraz mitologii. Jest to pozycja nietuzinkowa, warta uwagi i poznania.

Patrycja Zajkowska
(patrycja.zajkowska@dlalejdis.pl)

Irving Finkel, „Przed Arką Noego”, Poznań, Wydawnictwo Zysk i S-ka, 2018 rok.