„Przemyślny Rycerz Don Kichot z Manczy. Część II” – recenzja

Wprawdzie w tym tekście mowa jest o drugiej części, ale wydawnictwo Rebis oczywiście oferuje oba tomy. Znany tłumacz Wojciech Charchalis podjął się trudnego zadania. Przekładać dzieło uznane za klasykę jest szczególnie trudne. W pewnym sensie tłumaczenie, to tworzenie dzieła na nowo. Czytelnicy przyzwyczajeni do starszego przekładu mogą odczuwać dotkliwie różnice. Wprawdzie przykład, którym się posłużę mówi o kompletnie innej literaturze. Pamiętam jednak jak wiele kontrowersji towarzyszyło nowemu tłumaczeniu „Władcy Pierścieni” J.R.R. Tolkiena, które ukazało się w Polsce w latach 90. Niektórym przeszkadzały spolszczone nazwiska i nazwy własne oraz inna stylistyka niż we wcześniejszym przekładzie z lat 60. Przyznam, że nie pamiętam dobrze przekładu wcześniejszego Cervantesa. Tym bardziej zatem tłumaczenie w nowym wydaniu jest dla mnie swojego rodzaju nowością. Opowieści o Don Kichocie z La Manczy są znane na całym świecie. Zwykle utożsamiane jako opowieść o szalonym rycerzu, który żyje w świecie fantasmagorii. Być może jednak powszechna wizja romantyczna zwariowanego rycerza walczącego z wiatrakami (rzeczywistymi i wymyślonymi) jest niezbyt słuszna, o czym przekonuje we wstępie tłumacz. Polecam przeczytanie z uwagą całego tekstu, ponieważ dzięki temu, nie tylko zapoznamy się z realiami, w których powstawały obie części, ale także dojrzymy szerszą perspektywę istnienia dzieła, szczególnie po śmierci autora. Żywot Cervantesa jest dosyć ciekawy sam z siebie. Wprawdzie niestety niezbyt usłany różami, ale obfitujący w zaskakujące wydarzenia. Stworzył wiele prac, utworów lecz najbardziej jest znany z przygód Don Kichota. Druga część powstała dziesięć lat po pierwszej. Prawdopodobnie raczej jako odpowiedź na ciąg dalszy przygód rycerza, które stworzył jakiś inny autor pod pseudonimem. Cervantes przypuszczalnie doskonale znał osobę lecz nie ujawnił jego nazwiska. Zdecydował się natomiast, z różnych powodów, napisać drugą część. Już w nieco innym charakterze i stylu, lecz nadal trzymając się pierwowzoru. Dzięki wysiłkowi Wojciecha Charchalisa oraz rysunkom Wojciecha Siudmaka wydawnictwo Rebis stworzyło bardzo eleganckie wydanie. Twarda obwoluta, świetny papier, piękne rysunki razem z nowym tłumaczeniem tworzą wyjątkową książkę, z którą przyjemnie jest obcować, nie tylko ze względu na samą literaturę.

Agnieszka Pater
(agnieszka.pater@dlalejdis.pl)

Miguel de Cervantes „Przemyślny Rycerz Don Kichot z Manczy. Część II”  wyd. REBIS 2016