„Różaniec”- recenzja

a każdy w dowolnej chwili może zostać uznany za potencjalne zagrożenie i wyeliminowany ze społeczeństwa.

„Różaniec” opisuje świat, w którym konieczne było opuszczenie Ziemi i wybudowanie kompleksów nazwanych od ziemskich miast - przykrytych kopułami tworów zaawansowanej techniki i równie zaawansowanej inwigilacji. Całość sterowana jest przez system roszczący sobie prawo do bycia władcą życia i śmierci mieszkańców.

Wizja Kosika opiera się o tzw. Punkty Zagrożenia przyznawane przez sztuczną inteligencję kierującą dosłownie wszystkimi aspektami. Określa ona wysokość prawdopodobieństwa, że po ich posiadacza zgłoszą się odpowiednie służby likwidujące jednostki stanowiące niebezpieczeństwo dla systemu. Główny bohater jest nuzzlerem, czyli kimś, kto potrafi dla swoich klientów sprawdzić liczbę ich PZ, co oczywiście jest nielegalne i może sprowadzić na niego ogromne kłopoty. Harpad wypełnia swoją codzienność zleceniami od przeróżnych klientów (starając się utrzymać na powierzchni i nie dać złapać) oraz spotkaniami z córką. Pewnego dnia to właśnie dziecko Harpada staje się celem sztucznej inteligencji rządzącej totalitarną rzeczywistością…

Powieść, podzielona na dwie części, opisuje totalitarny świat, sterowany przez wirtualną świadomość, pełniącą funkcję swoistego Wielkiego Brata. Różaniec, gdyż tak nazywa się to miejsce, jest rodzajem otoczonej kopułą namiastki Ziemi, w której prawie nikt nie pozostaje anonimowy, tak samo zresztą jak jego czyny. Taka konstrukcja świata przedstawionego pozwala autorowi na zadawanie pytań o wolność jednostki, a także na roztrząsanie dylematów o konieczności wyboru między wolnością pojedynczych jednostek a bezpieczeństwem całego społeczeństwa.

Pisarz  miesza różne gatunki  w obrębie jednej powieści, przez co „Różaniec” bywa upiorną wizją przyszłości, powieścią akcji, by za chwilę stać się rasowym kryminałem osadzonym w dekoracjach s-f. Taki miszmasz gatunkowy sprawia, że całość jest trochę nierówna, mając swoje lepsze i gorsze fragmenty. Na szczęście tych pierwszych jest zdecydowanie więcej.

Małgorzata Tomaszek
(malgorzata.tomaszek@dlalejdis.pl)

Rafał Kosik, „Różaniec”, Powergraph, Warszawa, 2017 r.