„Ryżowy podarunek” - recenzja

Historię nietypowego prezentu opowiada nam 88-letni Antonio, miłośnik dobrego jedzenia i kucharz, u kresu życia wspominający przeszłość i historię swojego rodu.

Tytułowy podarunek, to dwanaście kilogramów ryżu rozsypanego przed kościołem na szczęście młodej parze, a potem skrupulatnie zebrane i podarowane nowożeńcom- jako symbol płodności i wiecznej miłości. Taki dar może wzbudzić zachwyt lub oburzenie, w zależności od podejścia do kwestii materialnych, a uczucia te towarzyszyć będą rodzinie Antonia przez wiele pokoleń.

Nie ma w „Ryżowym podarunku” spektakularnych wydarzeń, czy też oszałamiających zwrotów akcji, jest za to celebrowanie codzienności i radość z życia we wspólnocie, a także pielęgnowanie drobnych rytuałów, oswajających rzeczywistość.

Jest również odrobina magii: w upominku z miłości, w porozumieniu między kobietami, w uczuciu między ubogim chłopcem i córką bogacza. Magii, którą łatwo przeoczyć, jeżeli nie jest się wyczulonym na szukanie jej przejawów w drobnych gestach i zwykłych przedmiotach.

Wielowątkowa fabuła odzwierciedla strumień wspomnień, jakim oddaje się Antonio. Nie ma tutaj miejsca na trzymanie się chronologii, wydarzenia zmieniają się jak w kalejdoskopie, a pretekstem do dygresji i nagłej zmiany tematu może być choćby zapach potrawy. Wszystko jednak spaja w całość motyw rodziny oraz prób jej zjednoczenia po latach, pomimo drobnych uraz i większych pretensji.

Wielopokoleniowa historia siłą rzeczy nie zawsze jest optymistyczna i sielankowa, zdarzają się w niej niemałe zgrzyty i kłótnie na wiele lat dzielące bliskich. Z każdej strony książki przebija jednak wiara w siłę rodziny i miłość przezwyciężającą największe nawet urazy.

Niezwykle plastyczny i obrazowy język, pełen kulinarnych metafor, tworzy zapadające w pamięć obrazy. Azevedo stworzył nietuzinkową historię, której pozornie niewiele się dzieje, ale aż tętniącą emocjami i smakami. Zapadającą w pamięć i skłaniającą do refleksji, wypełnioną specyficznymi bohaterami, których trudne charakterki są niezwykle wyraziste.

Małgorzata Tomaszek
(malgorzata.tomaszek@dlalejdis.pl)

Francisco Azevedo, „Ryżowy podarunek”, Wydawnictwo Kobiece, Białystok 2016