„Sklepy cynamonowe” – recenzja

Zbiór opowiadań, wydany po raz pierwszy w 1934 roku, przenosi czytelnika do prowincjonalnego miasteczka Drohobycz – miejsca realnego, a jednocześnie całkowicie przekształconego przez wyobraźnię narratora. Głównym bohaterem jest chłopiec, Józef, który opisuje świat dzieciństwa, wspomnienia o ojcu, sklepie rodzinnym oraz codziennym życiu przepełnionym magią i tajemniczością. Centralną postacią wielu opowiadań jest ojciec – postać niezwykła, coraz bardziej oderwana od rzeczywistości, popadająca w szaleństwo, a zarazem symbol przemijającej epoki i metafizycznego niepokoju.

Schulz tworzy unikalny język, pełen neologizmów, bogatych metafor i sensualnych obrazów. Opisy nieba, zwierząt, pór roku czy codziennych przedmiotów są nasycone niemal mistycznym znaczeniem. Rzeczywistość ulega deformacji, rozciąga się i płynnie przechodzi w sen – co przywodzi na myśl zarówno ekspresjonizm, jak i surrealizm. Autor ukazuje dzieciństwo nie jako idylliczny czas, ale jako przestrzeń niepokoju i odkrywania ukrytych mechanizmów świata.

„Sklepy cynamonowe” nie mają klasycznej fabuły – to raczej ciąg luźno powiązanych wizji, wspomnień i fantasmagorii. Dzieło wymyka się jednoznacznym interpretacjom, co czyni je niezwykle fascynującym. Każda lektura może przynieść inne odczytanie.

To książka dla czytelnika wrażliwego, ceniącego piękno słowa i gotowego na literacką podróż poza granice realizmu. Schulz pokazuje, że literatura może być sztuką czystą – malarską, muzyczną, zmysłową. Choć „Sklepy cynamonowe” są głęboko zakorzenione w polskim i żydowskim kontekście kulturowym, to jednocześnie opowiadają o uniwersalnym doświadczeniu pamięci, straty i próbie uchwycenia tego, co nieuchwytne.

Ilona Podsiadła
(ilona.podsiadla@dlalejdis.pl)

Bruno Schulz, „Sklepy cynamonowe”, Wydanie ilustrowane, Wydawnictwo MG, Kraków, 2025.