„Sontag. Życie i twórczość”- recenzja

Nie sposób nie docenić ogromu pracy włożonego przez Benjamina Mosera w zdobycie materiałów do stworzenia tej pasjonującej opowieści: kilkuletnia kwerenda zaowocowała zdobyciem  niepublikowanych dotąd materiałów, wśród nich także tych z rodzinnych kronik. Bibliografia jest doprawdy imponująca: setki wywiadów, opracowań dotyczących twórczości, a także artykułów na temat Sontag. Ukoronowaniem stworzenia tej biografii było nagrodzenie jej Nagrodą Pulitzera 2020.

„Susan Sontag. Życie i twórczość” to dosyć klasyczna w formie biografia. Autor prowadzi  opowieść od narodzin swojej bohaterki, poprzez jej dzieciństwo, młodość itd. Tutaj niezwykle pomocne okazują się być zarówno dzienniki Sontag, jak i prowadzona przez nią bogata korespondencja. Dzieciństwo wypełnione poczuciem odrzucenia, trudne relacje z toksyczną matką, długo skrywany homoseksualizm- to wszystko opisane jest wnikliwie, ale z wyczuciem i próbą uchwycenia skomplikowanej natury pisarki. Moser nie koncentruje się na skandalach czy też kontrowersjach, co stanowi niewątpliwy plus tej biografii.

Moser dokładnie opisuje także proces powstawania książek Sontag: „Zapisków o kampie”, „Przeciw interpretacji”, „O fotografii” i „Choroba jako metafora”. Tutaj również bardzo dokładnie i skrupulatnie opisane zostają: warsztat, przełomowość dzieł, które powstały, a wreszcie także wpływ jakie miały te książki na kulturę i literaturę. W ten sposób udało się uchwycić przełomowość dzieł Sontag, co jest widoczne nawet dla osób, które tych książek nie czytały.  

Autorowi udało się stworzyć przejmującą opowieść o fascynującej kobiecie, której życie i twórczość splatały się w niezwykle frapujący sposób. Czy jest to obraz pełny? Nie wiem, czy można tak mówić w kontekście istoty tak nieuchwytnej jak Susan Sontag, ale niewątpliwie jest to biografia najpełniejsza z tych, które dotąd powstały.

Małgorzata Tomaszek
(malgorzata.tomaszek@dlalejdis.pl)

Benjamin Moser, „Susan Sontag. Życie i twórczość”, Agora, Warszawa 2021